ยุโรปกำลังเปลี่ยนเกม ฟินแลนด์เตรียมเปิดทาง “อาวุธนิวเคลียร์” บนแผ่นดินตัวเอง หลังเงารัสเซียกดดันหนัก

เมื่อครู่นี้ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่ง ซึ่งต้องยอมรับว่าเป็นข่าวที่ทำให้รู้สึกสะดุดใจไม่น้อย เพราะเป็นความเคลื่อนไหวที่สะท้อนให้เห็นว่า “โลกกำลังเปลี่ยนทิศทางด้านความมั่นคงอย่างจริงจัง”

ประเทศที่ถูกพูดถึงคือ ฟินแลนด์ ชาติเล็ก ๆ ทางยุโรปเหนือที่ขึ้นชื่อเรื่องความสงบ มีระบบสังคมคุณภาพ และในอดีตยึดถือความเป็นกลางทางทหารมาอย่างยาวนานหลายสิบปี แต่ล่าสุดรัฐบาลฟินแลนด์กำลังเดินหน้าปรับกฎหมายครั้งสำคัญ ซึ่งอาจเปิดทางให้ สามารถนำอาวุธนิวเคลียร์เข้ามาในประเทศได้

เดิมทีภายใต้กฎหมายพลังงานนิวเคลียร์ของฟินแลนด์ที่ประกาศใช้ตั้งแต่ปี ค.ศ.1987 นั้น ระบุชัดเจนว่า การนำเข้า ผลิต ครอบครอง หรือแม้แต่การทิ้งระเบิดนิวเคลียร์ในดินแดนของฟินแลนด์ถือเป็นเรื่องต้องห้ามอย่างเด็ดขาด ไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ใด แม้กระทั่งช่วงสงครามก็ตาม

แต่สถานการณ์โลกในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะหลังจากรัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนอย่างเต็มรูปแบบในปี 2022 ทำให้ประเทศในยุโรปหลายแห่งเริ่มประเมินความมั่นคงของตนเองใหม่อีกครั้ง และฟินแลนด์ก็เป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับแรงสั่นสะเทือนโดยตรง

อย่าลืมว่า ฟินแลนด์มีพรมแดนติดกับรัสเซียยาวกว่า 1,300 กิโลเมตร ซึ่งถือว่ายาวที่สุดในบรรดาประเทศสมาชิกนาโตทั้งหมด

ด้วยเหตุนี้เอง รัฐบาลฟินแลนด์จึงเสนอให้แก้ไขกฎหมาย เพื่อให้สามารถนำอาวุธนิวเคลียร์เข้ามา ขนส่ง หรือแม้แต่ครอบครองภายในประเทศได้ หากเกี่ยวข้องกับการป้องกันทางทหารของประเทศ และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของพันธมิตรนาโต

รมว.กลาโหมฟินแลนด์ยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า สภาพแวดล้อมด้านความมั่นคงของยุโรปได้เปลี่ยนไปอย่างถึงรากฐาน นับตั้งแต่สงครามยูเครนเริ่มต้นขึ้น

ต้องไม่ลืมว่าเพียงไม่กี่ปีก่อน ฟินแลนด์ยังคงยึดแนวทางความเป็นกลางทางทหารมาโดยตลอด แต่ในปี 2023 ประเทศนี้ตัดสินใจเข้าร่วมเป็นสมาชิกของนาโตอย่างเต็มตัว ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนจุดยืนทางยุทธศาสตร์ครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์

เมื่อเข้าร่วมนาโตแล้ว แนวคิดเรื่อง “การป้องปรามด้วยนิวเคลียร์” ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบความมั่นคงของพันธมิตรโดยอัตโนมัติ เพราะหลักการสำคัญของนาโตคือ หากประเทศสมาชิกประเทศหนึ่งถูกโจมตี ก็ถือว่าเป็นการโจมตีประเทศสมาชิกทั้งหมด

และด้วยความที่ในนาโตมีมหาอำนาจนิวเคลียร์อย่างสหรัฐฯ อังกฤษ และฝรั่งเศสอยู่ด้วย นั่นหมายความว่าการโจมตีสมาชิกนาโตย่อมมีความเสี่ยงที่จะถูกตอบโต้ด้วยศักยภาพระดับนิวเคลียร์

ขณะเดียวกันในยุโรปก็มีรายงานว่าอาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐฯ ถูกประจำการอยู่ในหลายประเทศ เช่น เยอรมนี เบลเยียม และอิตาลี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ป้องปรามของพันธมิตร

ความเคลื่อนไหวของฟินแลนด์จึงถูกมองว่าเป็นการ ปรับตัวให้สอดคล้องกับแนวทางของนาโตอย่างเต็มรูปแบบ

น่าสนใจว่า การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับฟินแลนด์เพียงประเทศเดียว เพราะไม่นานมานี้ สวีเดน ซึ่งเป็นเพื่อนบ้านใกล้ชิดก็เพิ่งเข้าร่วมนาโตเช่นกัน และผู้นำสวีเดนยังส่งสัญญาณว่า หากสถานการณ์ความมั่นคงเปลี่ยนไปอย่างรุนแรง นโยบายที่เคยห้ามอาวุธนิวเคลียร์ในประเทศก็อาจถูกทบทวนได้

ในเวลาเดียวกัน ยุโรปกำลังเร่งเสริมกำลังด้านการป้องกันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มงบประมาณกลาโหม การขยายกำลังทหารของนาโตในทะเลบอลติกและอาร์กติก รวมถึงการกระชับความร่วมมือด้านนิวเคลียร์ระหว่างประเทศพันธมิตร

เมื่อมองภาพรวมแล้ว จะเห็นได้ชัดว่า ทวีปยุโรปกำลังเดินเข้าสู่ยุคความมั่นคงแบบใหม่ ที่แตกต่างจากช่วงหลังสงครามเย็นอย่างสิ้นเชิง

จากประเทศที่เคยยึดความเป็นกลาง วันนี้ฟินแลนด์กำลังพิจารณาเปิดประตูให้อาวุธนิวเคลียร์เข้ามาอยู่บนแผ่นดินของตนเอง

คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า

การตัดสินใจเช่นนี้จะช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้ภูมิภาคจริง หรือจะยิ่งทำให้การแข่งขันทางอาวุธระหว่างมหาอำนาจทวีความตึงเครียดมากขึ้นกว่าเดิม

เรื่องนี้คงต้องติดตามกันต่อไปอย่างใกล้ชิด เพราะดูเหมือนว่าโลกของเรากำลังเดินเข้าสู่ยุคที่ความสมดุลด้านอำนาจและความมั่นคงถูกเขย่าอีกครั้งอย่างชัดเจน.