ราคาน้ำมันขยับตัวพุ่งกระฉูด หลังสงครามในตะวันออกกลางยังคงมีอย่างต่อเนื่อง

        เช้าวันจันทร์ที่ 9 มีนาคม เปิดฉากขึ้นพร้อมแรงสั่นสะเทือนของตลาดพลังงานโลก เมื่อราคาน้ำมันดิบทะยานขึ้นอย่างรุนแรงทันทีที่เริ่มการซื้อขาย ท่ามกลางความตื่นตระหนกต่อสงครามที่กำลังขยายวงออกไปในตะวันออกกลาง ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอล กับอิหร่าน ซึ่งยืดเยื้อมานานกว่าหนึ่งสัปดาห์ ไม่ได้มีผลเฉพาะในสนามรบเท่านั้น แต่กำลังกระแทกเข้าสู่เศรษฐกิจโลกอย่างเต็มแรง โดยเฉพาะในจุดเปราะบางที่สุดของระบบพลังงานโลกอย่างช่องแคบฮอร์มุซ ที่ยังคงเผชิญความปั่นป่วนด้านการขนส่งอย่างต่อเนื่อง

        บรรยากาศในตลาดซื้อขายเต็มไปด้วยความหวาดหวั่นว่าอุปทานน้ำมันจะตึงตัวหนักขึ้นอีก หลังสงครามส่งสัญญาณลุกลามจากการโจมตีตอบโต้ ไปสู่ความเสี่ยงที่โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและเส้นทางขนส่งสำคัญจะได้รับผลกระทบโดยตรง ราคาน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส อินเตอร์มีเดียต หรือ WTI พุ่งขึ้น 15.27 ดอลลาร์ หรือ 16.8% มาอยู่ที่ 106.17 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และในช่วงต้นตลาดยังทะยานไปแตะระดับสูงสุด 111.24 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้นถึง 22.4% ขณะที่น้ำมันดิบเบรนท์ทะเลเหนือลอนดอน ก็พุ่งขึ้นสูงสุด 18.35 ดอลลาร์ หรือ 19.8% แตะระดับ 111.04 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล นับเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2022

        การพุ่งขึ้นครั้งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว เพราะตลอดสัปดาห์ก่อนหน้า น้ำมันทั้งสองสัญญาได้ทะยานขึ้นมาแล้วอย่างหนัก โดย WTI เพิ่มขึ้น 35.6% ส่วนเบรนท์ปรับขึ้น 27% ก่อนจะเร่งตัวต่อทันทีเมื่อเปิดตลาดวันจันทร์ ภาพที่เกิดขึ้นสะท้อนชัดว่า นักลงทุนกำลังตีราคาความเสี่ยงสงครามเข้าไปในตลาดอย่างเต็มรูปแบบ และยิ่งความขัดแย้งยืดเยื้อ ความกังวลก็ยิ่งแผ่ขยายจากเรื่องการสู้รบ ไปสู่คำถามใหญ่ว่า โลกจะรับมือกับภาวะชะงักงันด้านพลังงานได้นานแค่ไหน

        ในเวลาเดียวกัน สมรภูมิการเมืองภายในอิหร่านก็ส่งแรงสะเทือนออกมาไม่แพ้กัน เมื่อมีการแต่งตั้ง โมจตาบา คาเมเนอี บุตรชายของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ขึ้นเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของประเทศ ความเคลื่อนไหวนี้ถูกจับตาอย่างมาก เพราะถูกมองว่าเป็นสัญญาณชัดเจนว่ากลุ่มสายแข็งยังคงยึดกุมอำนาจในกรุงเตหะรานอย่างเหนียวแน่น แม้อิหร่านจะกำลังเผชิญศึกหนักกับสหรัฐฯ และอิสราเอล การเปลี่ยนผ่านเช่นนี้ไม่ได้ลดระดับความตึงเครียดลง แต่กลับยิ่งตอกย้ำว่าแนวทางแข็งกร้าวของอิหร่านอาจดำเนินต่อไปโดยไม่มีการอ่อนข้อ

        ด้านสถานการณ์ภาคสนามก็ยกระดับขึ้นอย่างน่ากังวล เมื่อกองทัพอิสราเอลเปิดเผยว่าได้โจมตีกองบัญชาการของอิหร่านในกรุงเบรุต เมืองหลวงของเลบานอน เมื่อช่วงเช้าวันอาทิตย์ที่ 8 มีนาคม ถือเป็นการขยายขอบเขตยุทธการเข้าสู่ใจกลางเมืองหลวงอย่างเต็มตัว หลังจากก่อนหน้านี้หลายวัน การโจมตีได้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วเกือบ 400 ราย การขยับปฏิบัติการเข้าสู่กรุงเบรุต ไม่เพียงสะท้อนว่าสงครามกำลังลุกลามทางภูมิศาสตร์ แต่ยังส่งสัญญาณว่าคู่ขัดแย้งกำลังพร้อมเปิดแนวรบในพื้นที่ที่อ่อนไหวมากขึ้นเรื่อย ๆ

        ก่อนหน้าการแต่งตั้งโมจตาบา คาเมเนอี อิสราเอลยังส่งคำขู่รุนแรงว่าจะสังหารผู้ใดก็ตามที่ก้าวขึ้นมาแทนอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ แสดงท่าทีชัดว่า เขาเชื่อว่าสงครามอาจยุติลงได้ หากผู้นำทางทหารและผู้ปกครองของอิหร่านถูกกำจัด ความเห็นดังกล่าวยิ่งเพิ่มน้ำหนักให้กับภาพของความขัดแย้งที่ไม่ได้มุ่งเพียงตอบโต้เชิงยุทธศาสตร์ แต่กำลังขยับเข้าใกล้เป้าหมายระดับโครงสร้างอำนาจของรัฐอิหร่านโดยตรง

        ผลสะเทือนจากสงครามครั้งนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่ในตะวันออกกลาง แต่กำลังแผ่ไปยังผู้บริโภคและภาคธุรกิจทั่วโลก ซึ่งอาจต้องเผชิญกับราคาพลังงานที่สูงต่อเนื่องอีกหลายสัปดาห์ หรืออาจนานหลายเดือน แม้ความขัดแย้งจะยุติลงอย่างรวดเร็วก็ตาม เพราะความเสียหายที่เกิดขึ้นกับสิ่งปลูกสร้างด้านพลังงาน ความปั่นป่วนในระบบโลจิสติกส์ และความเสี่ยงด้านการขนส่ง จะยังเป็นปัจจัยที่บั่นทอนเสถียรภาพของอุปทานต่อไปอีกระยะหนึ่ง

        แม้ซาอุดีอาระเบีย ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลก จะพยายามเพิ่มการขนส่งผ่านทะเลแดงเพื่อบรรเทาผลกระทบ แต่ปริมาณดังกล่าวก็ยังห่างไกลจากการชดเชยน้ำมันที่อาจหายไปจากวิกฤตในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ของการขนส่งพลังงานโลก ทุกความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นในจุดนี้จึงเท่ากับเพิ่มแรงกดดันต่อตลาดโลกโดยตรง

        อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ตลาดโลกสั่นคลอนจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กลับแสดงท่าทีไม่สะทกสะท้าน โดยระบุว่าราคาน้ำมันที่สูงขึ้นในระยะสั้นเป็นเพียง “ราคาเล็กน้อยที่ต้องจ่าย” เพื่อแลกกับการขุดรากถอนโคนโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน เขายืนยันผ่านทรูธโซเชียลว่า ต้นทุนทางพลังงานในช่วงสั้นถือว่าคุ้มค่า หากสามารถทำลายภัยคุกคามทางนิวเคลียร์ได้สำเร็จ พร้อมย้ำว่าราคาน้ำมันจะลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อภารกิจนั้นเสร็จสิ้น

        แต่ในอีกด้านหนึ่ง กองทัพอิหร่านก็ออกคำเตือนอย่างแข็งกร้าวว่า หากอิสราเอลยังเดินหน้าโจมตีเป้าหมายด้านพลังงานในอิหร่านต่อไป พวกเขาจะหันไปโจมตีที่ตั้งทางพลังงานในภูมิภาคเช่นกัน คำประกาศนี้ยิ่งทำให้สถานการณ์ดูอันตรายขึ้นอีก เพราะหมายความว่าสมรภูมิอาจลุกลามจากเป้าหมายทางทหาร ไปสู่โครงสร้างพลังงานที่เป็นหัวใจของเศรษฐกิจโลกโดยตรง

        เมื่อสงครามเดินหน้าควบคู่ไปกับแรงกระเพื่อมในตลาดน้ำมัน โลกจึงกำลังเผชิญความจริงที่ชัดขึ้นทุกขณะว่า นี่ไม่ใช่เพียงการปะทะระหว่างรัฐคู่ขัดแย้ง แต่เป็นวิกฤตที่มีศักยภาพจะลากยาวและแผ่ผลกระทบไปไกลกว่าพรมแดนของภูมิภาค ทุกการโจมตี ทุกคำขู่ และทุกการเปลี่ยนแปลงผู้นำ กำลังเชื่อมโยงกันเป็นลูกโซ่ จนทำให้ทั้งสนามรบและตลาดโลกเคลื่อนไหวไปในจังหวะเดียวกันอย่างตึงเครียด

ที่มา : รอยเตอร์