ทั่วโลกจับตา GPS Jamming อาวุธรบรูปแบบใหม่ที่รบกวนสัญญาณนำทาง

ดิฉันมองว่าในยุคที่สงครามไม่ได้ต่อสู้กันแค่ด้วยปืน รถถัง หรือเครื่องบินอีกต่อไป เทคโนโลยีได้กลายเป็นสนามรบใหม่ที่มีความสำคัญไม่แพ้กัน หนึ่งในเทคโนโลยีที่กำลังถูกใช้เป็น “อาวุธเงียบ” มากขึ้นเรื่อย ๆ คือการรบกวนสัญญาณดาวเทียมนำทาง หรือที่เรียกว่า GPS jammingเทคโนโลยีนี้อาจฟังดูเหมือนเรื่องทางเทคนิค แต่ในความเป็นจริงมันกำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในสงครามยุคใหม่ และสร้างความกังวลให้กับทั้งกองทัพและการบินพลเรือนทั่วโลก

GPS jamming คืออะไร

ระบบนำทางที่โลกใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุดคือ Global Positioning System หรือ GPS ซึ่งพัฒนาโดย กระทรวงกลาโหมสหรัฐระบบนี้ทำงานผ่านเครือข่ายดาวเทียมที่ส่งสัญญาณมายังเครื่องรับบนพื้นโลก ไม่ว่าจะเป็น

• เครื่องบิน
• เรือเดินทะเล
• ระบบอาวุธนำวิถี
• สมาร์ตโฟน
• รถยนต์

แต่ GPS jamming คือการส่งสัญญาณวิทยุที่มีความถี่ใกล้เคียงกับ GPS เพื่อรบกวนหรือกลบสัญญาณดาวเทียม ทำให้อุปกรณ์นำทางไม่สามารถระบุตำแหน่งได้อย่างถูกต้องพูดง่าย ๆ ก็คือทำให้ระบบนำทาง “ตาบอดชั่วคราว”

ทำไมมันถึงกลายเป็นอาวุธสงคราม

ดิฉันคิดว่าสาเหตุสำคัญคือ สงครามยุคใหม่พึ่งพาระบบนำทางดาวเทียมอย่างมหาศาลทั้งขีปนาวุธ โดรน เครื่องบินรบ และแม้แต่หน่วยทหารภาคพื้นดิน ต่างก็ใช้ GPS เพื่อกำหนดตำแหน่งและประสานงานดังนั้น หากฝ่ายหนึ่งสามารถรบกวนสัญญาณได้ ก็เท่ากับสามารถทำให้

• โดรนหลงทิศ
• อาวุธนำวิถีพลาดเป้า
• ระบบสื่อสารทางทหารสับสน

โดยไม่ต้องยิงกระสุนแม้แต่นัดเดียวปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในหลายภูมิภาคในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การรบกวนสัญญาณ GPS ถูกตรวจพบในหลายพื้นที่ที่มีความตึงเครียดทางการเมืองหรือการทหาร

เช่นพื้นที่รอบสงครามระหว่าง รัสเซีย และ ยูเครน ซึ่งมีรายงานว่าระบบนำทางดาวเทียมถูกก่อกวนอย่างต่อเนื่อง

รวมถึงในตะวันออกกลาง โดยเฉพาะบริเวณใกล้ อิสราเอล ที่สายการบินพลเรือนบางเที่ยวบินพบว่าระบบนำทางดาวเทียมทำงานผิดพลาดสิ่งเหล่านี้ทำให้หลายฝ่ายกังวลว่าเทคโนโลยีดังกล่าวกำลังกลายเป็นเครื่องมือสงครามที่ถูกใช้อย่างแพร่หลาย

ความเสี่ยงต่อพลเรือน

สิ่งที่ทำให้ GPS jamming น่ากังวลไม่ใช่แค่ผลกระทบต่อกองทัพ แต่ยังรวมถึงผลกระทบต่อระบบพลเรือนดิฉันมองว่าปัญหานี้อาจกระทบต่อหลายด้าน เช่น

• ความปลอดภัยของการบิน
• ระบบเดินเรือ
• การขนส่งสินค้า
• โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน

ในบางกรณี นักบินรายงานว่าระบบนำทางของเครื่องบินแสดงตำแหน่งผิดไปหลายสิบกิโลเมตร ซึ่งอาจกลายเป็นอันตรายได้หากเกิดขึ้นในพื้นที่ที่มีการจราจรทางอากาศหนาแน่น

สงครามที่มองไม่เห็น

ดิฉันคิดว่า GPS jamming เป็นตัวอย่างของสิ่งที่นักวิเคราะห์เรียกว่า สงครามอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นรูปแบบการต่อสู้ที่แทบไม่มีใครเห็นด้วยตาเปล่าไม่มีระเบิด ไม่มีควัน แต่สามารถทำให้ระบบสำคัญของศัตรูหยุดทำงานได้ทันทีในโลกที่เทคโนโลยีมีบทบาทมากขึ้นทุกวัน การควบคุมหรือทำลายสัญญาณข้อมูลอาจมีผลต่อสนามรบมากพอ ๆ กับการควบคุมพื้นที่ทางกายภาพ

อนาคตของสนามรบ

ท้ายที่สุด ดิฉันมองว่าแนวโน้มของ GPS jamming สะท้อนความจริงข้อหนึ่งของสงครามยุคใหม่ นั่นคือ เทคโนโลยีและข้อมูลกำลังกลายเป็นอาวุธสำคัญที่สุดประเทศต่าง ๆ กำลังลงทุนอย่างหนักในการพัฒนาเทคโนโลยีสงครามอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงระบบนำทางทางเลือกที่ไม่ต้องพึ่งพา GPS เพียงอย่างเดียวเพราะในสนามรบของศตวรรษที่ 21 บางครั้งการทำให้ศัตรู “มองไม่เห็นตำแหน่งของตัวเอง” อาจทรงพลังกว่าการทำลายอาวุธของเขาเสียอีก.