⚠️ เตือนภัยทะเลไทย! “แมงกะพรุนกระดุมฟ้า” โผล่สิมิลัน ปวดแสบปวดจี๊ดทันทีที่สัมผัส อุทยานฯ สั่งปิดหาดหน้าเกาะสี่ชั่วคราว

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวหนึ่งแล้วต้องหยุดนิ่งอยู่ครู่ใหญ่ ด้วยความห่วงใยต่อพี่น้องประชาชนและนักท่องเที่ยวที่กำลังวางแผนเดินทางท่องเที่ยวทะเลอันดามัน เพราะมีรายงานการตรวจพบ “แมงกะพรุนกระดุมฟ้า” บริเวณแนวชายฝั่งโซนเล่นน้ำบางจุดของ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน โดยเฉพาะบริเวณฝั่งตะวันออก หรือหาดหน้า เกาะสี่ จนต้องมีประกาศปิดพื้นที่เล่นน้ำเป็นการชั่วคราว เพื่อความปลอดภัยของทุกคน

สัตว์ทะเลชนิดนี้มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Porpita porpita หรือที่รู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า Blue Button แม้รูปลักษณ์ภายนอกจะคล้ายแมงกะพรุน แต่แท้จริงแล้วไม่ใช่แมงกะพรุนโดยตรง หากเป็นสิ่งมีชีวิตในกลุ่มไฮดรอยด์ จัดอยู่ในชั้น Hydrozoa ไฟลัม Cnidaria ซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกับปะการังและดอกไม้ทะเล

จุดที่น่าพิจารณา คือขนาดของมันเล็กมาก เส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 30 มิลลิเมตร ลักษณะด้านบนเป็นแผ่นกลมแข็งเล็กน้อย สีออกเหลืองน้ำตาล ทำหน้าที่เสมือนทุ่นลอยน้ำ ส่วนด้านล่างจะมีหนวดสีฟ้าสดใสถึงเหลืองอ่อน แผ่กระจายรอบตัว ปลายหนวดมี “เซลล์เข็มพิษ” หรือ nematocysts ใช้สำหรับจับเหยื่อ

แมงกะพรุนกระดุมฟ้าอาศัยลอยตัวอยู่บริเวณผิวน้ำทะเลในเขตร้อนและกึ่งร้อนทั่วโลก ทั้งมหาสมุทรแปซิฟิก แอตแลนติก อินเดีย รวมถึงทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและทะเลอาหรับตะวันออก การเคลื่อนที่ของมันมิได้ควบคุมเอง หากแต่ลอยไปตามกระแสน้ำและแรงลม กระนั้นก็ยังสามารถล่าเหยื่อจำพวกโคพีพอด ตัวอ่อนสัตว์น้ำ และสัตว์ขนาดเล็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ในห่วงโซ่อาหารของทะเลผิวน้ำ แมงกะพรุนกระดุมฟ้านับเป็นทั้งผู้ล่าและผู้ถูกล่า โดยมีศัตรูตามธรรมชาติ เช่น ทากทะเล และหอยทะเลสกุล Janthina

ประเด็นสำคัญที่ไม่อาจมองข้าม คือผลกระทบต่อมนุษย์ แม้พิษของมันจะไม่รุนแรงเท่าแมงกะพรุนกล่อง แต่ผู้ที่สัมผัสจะรู้สึกปวดแสบปวดจี๊ดทันที ผิวหนังอาจเกิดผื่นแดง บวม คัน หรือมีตุ่มน้ำใส และที่ต้องระวังเป็นพิเศษ คือแม้ตัวมันจะเกยตื้นบนชายหาดแล้ว ก็ยังสามารถก่อให้เกิดอาการระคายเคืองได้