พลิกแฟ้มประวัติศาสตร์! ทูตทหารไทยในปารีสพบสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส หลักฐานใหม่สะเทือนปมชายแดน

ท่ามกลางกระแสข่าวและการเคลื่อนไหวบนเวทีระหว่างประเทศ หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า แท้จริงแล้วฝ่ายไทยเองก็อาจมี “ของสำคัญ” อยู่ในมือเช่นกัน

เรื่องนี้มีที่มาจากการที่ผู้ช่วยทูตทหารไทยประจำกรุงปารีส ได้ค้นพบเอกสารสำคัญเกี่ยวกับสนธิสัญญาระหว่างสยามกับฝรั่งเศส ในช่วงปี ค.ศ. 1904 และ 1907 ซึ่งเป็นช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อของการกำหนดเส้นเขตแดนในภูมิภาคอินโดจีน เอกสารเหล่านี้เกี่ยวข้องกับรายละเอียดการทำแผนที่ การกำหนดเส้นแบ่งเขต และกระบวนการเจรจาระหว่างสองฝ่ายในยุคนั้น

ปัจจุบันมีรายงานว่าเอกสารดังกล่าวได้รับการแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการ และถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นกองทัพบก กระทรวงกลาโหม และกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าประเด็นนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องประวัติศาสตร์ แต่มีนัยสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในปัจจุบันด้วย

หากข้อมูลเหล่านี้มีความชัดเจนและสอดคล้องกับข้อเท็จจริงทางกฎหมายระหว่างประเทศ ก็อาจเปรียบได้กับ “ไพ่ใบสำคัญ” ที่ไทยถือครองอยู่ เป็นหลักฐานต้นทางจากยุคที่มีการกำหนดเส้นเขตแดนอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่เพียงการตีความจากแผนที่ฉบับรองหรือข้อมูลภายหลัง

ในทางการทูต การมีหลักฐานชั้นต้นเช่นนี้ ย่อมเพิ่มน้ำหนักในการเจรจาอย่างมาก เพราะเวทีระหว่างประเทศให้ความสำคัญกับเอกสารทางราชการ ข้อตกลงที่ลงนาม และกระบวนการทางกฎหมายในอดีต มากกว่าคำกล่าวอ้างทางการเมือง

อย่างไรก็ตาม การเปิดเผยหรือใช้ข้อมูลดังกล่าวย่อมต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ การทูตไม่ใช่เกมที่รีบเดินทุกหมากพร้อมกัน บางครั้งการถือไพ่ไว้ในมือ รอดูท่าทีคู่เจรจาก่อน ก็อาจเป็นกลยุทธ์ที่เหมาะสมกว่า การเลือกจังหวะเวลาและเวทีในการนำเสนอหลักฐานจึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้เนื้อหาของหลักฐานเอง

ท้ายที่สุด ไม่ว่าข้อมูลจะถูกนำออกมาใช้เมื่อใด สิ่งที่สังคมคาดหวังคือความโปร่งใส ความชัดเจน และการยึดมั่นในข้อเท็จจริง หากมีหลักฐานที่หนักแน่นจริง การสื่อสารด้วยเอกสารและเหตุผลที่ตรวจสอบได้ อาจทรงพลังยิ่งกว่าถ้อยคำใด ๆ บนเวทีโลก