กำเนิดเทศกาลตรุษจีน และ 8 ประเทศเอเชียที่เฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีน

เทศกาลตรุษจีนมีกำเนิดที่ ประเทศจีน โดยมีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 3,500 ปี รากฐานมาจากความเชื่อเรื่องการทำเกษตรกรรมและการไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ในช่วงรอยต่อระหว่างฤดูหนาวกับฤดูใบไม้ผลิ เพื่อขอให้ผลผลิตในปีหน้าอุดมสมบูรณ์

ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการ: ในจีนจะเรียกว่า "ชุนเจี๋ย" (Spring Festival) หรือเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ

ตำนานสัตว์ประหลาด: มีตำนานความเชื่อเรื่องตัว "เหนียน" สัตว์ประหลาดที่ชอบออกมาทำร้ายผู้คนในวันสิ้นปี ทำให้คนต้องจุดประทัด ใส่เสื้อผ้าสีแดง และติดกระดาษสีแดงเพื่อขับไล่มัน จนกลายเป็นธรรมเนียมมาถึงปัจจุบัน

ประเทศที่มีเทศกาลตรุษจีน นอกจากประเทศจีน (รวมถึงฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวัน) แล้ว ตรุษจีนยังเป็นเทศกาลสำคัญในหลายประเทศ โดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้...คือ

1. ประเทศที่ประกาศให้เป็นวันหยุดราชการ ประเทศเหล่านี้มีการเฉลิมฉลองอย่างเป็นทางการและมีประชากรเชื้อสายจีนอยู่เป็นจำนวนมาก

-เวียดนาม: เรียกว่าเทศกาล "เต๊ด" (Tet) ถือเป็นเทศกาลที่ใหญ่ที่สุดของปี เทศกาลเต๊ด (Tet Nguyen Dan) หรือวันตรุษจีนเวียดนาม เป็นเทศกาลขึ้นปีใหม่ทางจันทรคติที่สำคัญที่สุดของเวียดนาม จัดขึ้นในช่วงปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ เน้นการรวมญาติ การทำความสะอาดบ้าน ต้อนรับสิ่งดีๆ บูชาบรรพบุรุษ และการให้ซองแดงแก่เด็กๆ เพื่ออวยพร 

-เกาหลีใต้ และ เกาหลีเหนือ: เรียกว่า "ซอลลัล" (Seollal) มีวัฒนธรรมการไหว้ผู้ใหญ่และกินซุปแป้งต้ม (Tteokguk) ป็นวันแรกของปฏิทินจันทรคติ ซึ่งเป็นวันหยุดที่สำคัญที่สุดของชาวเกาหลีที่มีมาแต่เดิม อันประกอบด้วยระยะเวลาการเฉลิมฉลองที่เริ่มต้นในวันขึ้นปีใหม่ ชาวเกาหลียังทำการฉลองวันปีใหม่ตามปฏิทินสุริยคติในวันที่ 1 มกราคมของทุกปีตามปฏิทินเกรกอเรียน ในขณะที่วันขึ้นปีใหม่ของชาวเกาหลีจะเป็นวันหยุดปีใหม่ของชาวเกาหลีตามช่วงสามวัน และถือเป็นวันหยุดที่สำคัญกว่าวันขึ้นปีใหม่แบบสุริยคติ

-สิงคโปร์: จัดงานอย่างยิ่งใหญ่ในย่าน Chinatown หรือที่คนสิงคโปร์เรียกกันว่า Lunar New Year หรือ Spring Festival คือเทศกาลที่ยิ่งใหญ่และสำคัญที่สุดสำหรับชาวสิงคโปร์เชื้อสายจีน ซึ่งคิดเป็นประมาณ 74% ของประชากรทั้งหมด เทศกาลนี้เป็นการเฉลิมฉลองการเริ่มต้นปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ และเป็นการต้อนรับการมาเยือนของฤดูใบไม้ผลิ

-มาเลเซีย: มีการเชิดสิงโตและประดับประดาโคมไฟทั่วเมือง ในมาเลเซียเป็นการเฉลิมฉลองที่ยิ่งใหญ่และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เนื่องจากมาเลเซียมีประชากรเชื้อสายจีนจำนวนมาก (ส่วนใหญ่เป็นชาวฮกเกี้ยน) โดยปี 2569 นี้ตรงกับ ปีมะเมีย (ปีม้า) ซึ่งมีการจัดกิจกรรมคึกคักทั่วประเทศ

มีการประดับตกแต่ง สถานที่สำคัญและย่านชุมชนจีน เช่น ย่านไชน่าทาวน์ในกัวลาลัมเปอร์ จะมีการประดับ โคมไฟสีแดง และศิลปะการตัดกระดาษอย่างสวยงาม ,การเชิดสิงโตและมังกร: สามารถพบเห็นได้ทั่วไปตามห้างสรรพสินค้าและวัดจีน ,Open House: ประเพณีการเปิดบ้านต้อนรับแขกทุกเชื้อชาติให้เข้ามาร่วมรับประทานอาหารและเฉลิมฉลองร่วมกัน

-อินโดนีเซีย: เรียกว่า "อิมเล็ก" (Imlek) การเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนในอินโดนีเซีย หรือที่คนท้องถิ่นเรียกว่า Hari Raya Imlek เป็นเทศกาลที่ยิ่งใหญ่และมีสีสันอย่างมาก โดยเป็นการผสมผสานระหว่างประเพณีจีนโบราณและวัฒนธรรมท้องถิ่นของอินโดนีเซีย สำหรับปี 2569 นี้ ตรงกับ ปีมะเมีย (ปีม้า)

-ฟิลิปปินส์: มีการเฉลิมฉลองใหญ่ในย่าน Binondo (ย่านชาวจีนที่เก่าแก่ที่สุดในโลก)

-บรูไน: มีการเฉลิมฉลองในชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีนและชาวจีนท้องถิ่น

2. ประเทศที่มีการเฉลิมฉลองอย่างคึกคัก (แม้ไม่ใช่วันหยุดทั่วประเทศ)

ไทย-แม้จะไม่ใช่ไทยวันหยุดราชการทั่วประเทศ (ยกเว้นบางปีหรือบางจังหวัดภาคใต้) แต่ไทยเราจัดงานตรุษจีนได้ยิ่งใหญ่ระดับต้นๆ ของโลก โดยเฉพาะที่เยาวราชและนครสวรรค์

ประเทศในตะวันตก-เช่น สหรัฐอเมริกา (ย่านซานฟรานซิสโก/นิวยอร์ก), ออสเตรเลีย, และอังกฤษ เนื่องจากมีชุมชนชาวจีน (Chinatown) ขนาดใหญ่ตั้งอยู่

แม้แต่ละประเทศจะเรียกชื่อต่างกัน หรือมีรายละเอียดพิธีกรรมต่างไปตามวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่หัวใจหลักยังเหมือนกันคือ "การรวมตัวกันของครอบครัว" และการก้าวเข้าสู่ปีใหม่อย่างเป็นสิริมงคลครับ