ต่างชาติคิดอย่างไรกับประเทศไทย

ผมเคยสงสัยเหมือนกันว่า
ถ้าเราถามชาวต่างชาติว่า “ประเทศไทย” คืออะไรในความคิดของเขา
เขาจะนึกถึงอะไรเป็นอย่างแรก

บางคนตอบว่า “ทะเล”
บางคนตอบว่า “อาหาร”
บางคนหัวเราะแล้วบอกว่า “เมืองแห่งรอยยิ้ม”

ฟังดูสวยงามใช่ไหม
แต่พอลองขุดลึกลงไปในข้อมูลระดับโลก ภาพของไทยในสายตาชาวโลก มันไม่ได้มีแค่แสงสว่างอย่างเดียว

มันมีทั้งด้านที่โลกชื่นชม

และด้านที่เขายังไม่ค่อยเชื่อมั่นในเรา

สิ่งแรกที่คนทั่วโลกนึกถึงเมื่อพูดถึงไทย คือ การท่องเที่ยว

ไทยติดอันดับประเทศที่มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าสูงสุดของโลกมาเกือบทุกปี
ชื่อของกรุงเทพฯ ภูเก็ต เชียงใหม่ พัทยา ถูกพูดถึงในเว็บไซต์ท่องเที่ยวระดับโลกอย่างต่อเนื่อง

ภาพจำคือ
อาหารอร่อย ราคาถูก
คนเป็นมิตร
วัฒนธรรมสวยงาม
ชีวิตกลางคืนคึกคัก

ในสายตาคนต่างชาติ ไทยคือประเทศที่ “มาแล้วใช้ชีวิตง่าย” และ “รู้สึกสนุกได้ทันที”
นี่คือทุนทางภาพลักษณ์ที่หลายประเทศไม่มี

แต่เมื่อผมไปดูดัชนีระดับโลก ภาพอีกด้านก็โผล่ขึ้นมา

ในดัชนีการรับรู้การคอร์รัปชันของโลก ไทยมักอยู่อันดับเกินร้อยจากเกือบสองร้อยประเทศ
หมายความว่า ในสายตานานาชาติ ระบบรัฐของไทยยังถูกมองว่า ไม่โปร่งใส และมีความเสี่ยงเรื่องการทุจริต

สำหรับนักลงทุนหรือองค์กรต่างชาติ นี่คือสัญญาณเตือน
เพราะมันสะท้อนถึงความไม่แน่นอนทางกฎหมายและนโยบาย

ในมุมเศรษฐกิจ ไทยก็ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “ประเทศรายได้ปานกลาง” มานานหลายสิบปี
แม้เราจะมีอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว และการส่งออกเป็นฐาน
แต่การเติบโตกลับช้ากว่าหลายประเทศในอาเซียน

ในสายตานักเศรษฐศาสตร์โลก ไทยคือประเทศที่ มีศักยภาพ แต่ใช้มันได้ไม่เต็มที่
และยังติดกับดักโครงสร้างเดิม ๆ

ด้านสังคมก็เช่นกัน

ไทยมักถูกพูดถึงในรายงานเรื่องเสรีภาพสื่อ เสรีภาพทางการเมือง และความเหลื่อมล้ำ
แม้เราจะไม่ใช่ประเทศปิด
แต่ก็ยังไม่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีเสรีภาพสูงสุด

ในสายตาชาวโลก
ไทยเป็นประเทศที่ “สงบ แต่เปราะบาง”
คือดูนิ่ง แต่มีแรงกดดันซ่อนอยู่ใต้ผิวน้ำ

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าภาพของไทยจะเป็นลบไปทั้งหมด

ในดัชนีภาพลักษณ์ประเทศ (Country Brand Index)
ไทยถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่ “มีเสน่ห์ทางวัฒนธรรม” สูง
อาหารไทย ศิลปะไทย เทศกาล และความเป็นมิตรของผู้คน คือสิ่งที่โลกชื่นชมจริง ๆ

หลายคนมองว่าไทยคือประเทศที่มี “พลังอ่อน” หรือ Soft Power สูง
เพราะสามารถดึงดูดคนได้โดยไม่ต้องใช้การเมืองหรือกำลังทหาร

พอมองภาพรวม ผมรู้สึกว่า

ในสายตาชาวโลก
ประเทศไทยไม่ใช่ประเทศเล็ก
แต่ก็ยังไม่ใช่ประเทศชั้นนำ

เราอยู่ตรง “กลาง ๆ”
มีชื่อเสียง
มีเสน่ห์
แต่ยังขาดความน่าเชื่อถือในระดับโครงสร้าง

ไทยคือประเทศที่โลก “ชอบ”
แต่ยังไม่ใช่ประเทศที่โลก “เชื่อมั่นเต็มร้อย”

และนั่นแหละ คือคำตอบที่ผมได้จากการมองไทยผ่านสายตาคนทั้งโลก

ไม่ใช่ภาพสวยจากโปสเตอร์ท่องเที่ยว
แต่เป็นภาพของประเทศที่ยังมีโอกาสอีกมาก
ถ้าเราเลือกจะพัฒนาจริง ๆ ไม่ใช่แค่รักษาภาพลักษณ์

ภาพนี้แถมให้