“แม่รักมันมากกว่า!” เมื่อลูกลิงบาบูนขี้อิจฉา เปิดศึกชิงรักหักเหลี่ยมโหดไม่แพ้คน

เคยสงสัยไหมว่าความรู้สึก “น้อยใจ” หรือ “อิจฉา” พี่น้อง เป็นสัญชาตญาณที่มีแค่ในมนุษย์หรือเปล่า? คำตอบคือ “ไม่ใช่อย่างแน่นอน” เพราะผลการศึกษาล่าสุดพบว่า ในสังคมสัตว์ป่าอย่าง “ลิงบาบูน” ศึกชิงนาง (ที่เป็นแม่) ก็ดุเดือดเผ็ดมันจนนักวิทยาศาสตร์ยังต้องทึ่ง

งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยตูร์กู (University of Turku) ประเทศฟินแลนด์ ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of the Royal Society B ได้เฝ้าสังเกตพฤติกรรมของลิงบาบูนเทศ (Chacma baboon) ในอุทยานแห่งชาติที่ประเทศนามิเบีย จำนวน 49 ตัว และพบว่าลูกลิงบาบูนมีพฤติกรรมขี้อิจฉาที่ “เหมือนเด็กมนุษย์อย่างน่าประหลาด”

ตามปกติแล้ว ลิงบาบูนจะใช้การ “แต่งขน” (Grooming) เป็นการแสดงความรักและสร้างสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่แม่ลิงเริ่มแต่งขนให้ลูกตัวหนึ่ง ลูกอีกตัวที่เหลือมักจะทนไม่ได้ พวกมันจะรีบพุ่งตัวเข้าไปขัดจังหวะทันทีด้วยวิธีการต่าง ๆ ตั้งแต่:

• สายซอฟต์: เข้าไปสะกิด สะกิดขอความสนใจ

• สายโหด: กัด แย่งที่นั่ง หรือแม้กระทั่ง “ตบหัว” พี่น้องของตัวเอง

• สายโวยวาย: แผดเสียงร้องประท้วงจนป่าแตกเพื่อให้แม่หันมามอง

ทีมนักวิจัยยืนยันว่า ความอิจฉานี้ไม่ได้คิดไปเอง เพราะในสังคมลิงบาบูนซึ่งเป็นระบบ “ตัวเมียเป็นใหญ่” สายสัมพันธ์ระหว่างแม่ลูกนั้นสำคัญมาก และที่สำคัญคือ “แม่ลิงรักลูกไม่เท่ากันจริงๆ” พวกมันมักจะใช้เวลาแต่งขนให้ลูกรักตัวโปรดมากกว่าตัวอื่น ๆ จึงไม่แปลกที่ลูกตัวที่ถูกละเลยจะต้องลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิ

แม้จะลงทุนตบตีหรือส่งเสียงร้องแค่ไหน แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับน่าเศร้า ข้อมูลสถิติระบุว่า:

1. แม่ลิงมีโอกาสเพียง 20% เท่านั้นที่จะยอมหยุดแต่งขนตัวที่ทำอยู่

2. และมีโอกาสน้อยนิดเพียง 9% ที่แม่จะหันมาปลอบโยนหรือแต่งขนให้เจ้าตัวที่กำลังอาละวาด

นักวิทยาศาสตร์ให้ความเห็นอย่างขบขันแต่ได้ใจความว่า แม้ความอิจฉาจะเป็นกลไกทางวิวัฒนาการที่ช่วยให้สัตว์พยายามรักษาทรัพยากร (ซึ่งก็คือความรักและความคุ้มครองจากแม่) แต่ในเชิงปฏิบัติแล้ว การ "วีนแตก" ของลูกลิงมักจะจบลงด้วยความว่างเปล่าเสียเป็นส่วนใหญ่

เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่า อารมณ์ซับซ้อนอย่างความอิจฉาไม่ได้เป็นสมบัติของมนุษย์เท่านั้น แต่มันถูกฝังรากลึกอยู่ในสายเลือดของสิ่งมีชีวิตที่ต้องแย่งชิงเพื่อความอยู่รอดมาอย่างยาวนาน