จับมาดูโร แล้วอย่างไรต่อ ทั่วโลกจับตาดูพฤติกรรมของสหรัฐฯหลังจากนี้ ว่าจะจัดการประเทศเวเนซูเอล่าต่ออย่างไร ?

ลองนึกภาพว่าพวกเรานั่งคุยข่าวรอบโลกกันแบบสบาย ๆ อยู่ร้านกาแฟ แล้วมีคนโยนประเด็นนี้ขึ้นมากลางวง บอกเลยว่าบทสนทนาคงเงียบไปชั่วครู่ก่อนจะเริ่มซักถามกันยกใหญ่ เพราะเรื่องมันใหญ่จริง ๆ

เรื่องเริ่มจากข่าวที่ว่า นิโคลัส มาดูโร ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา ถูกเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ คุมตัวลงจากเครื่องบินที่ฐานทัพอากาศสจ๊วต ในนิวยอร์ก แบบที่เรียกได้ว่าช็อกทั้งโลก วอชิงตันบอกชัดว่าจะดำเนินคดีเขาในข้อหาพัวพันกับเครือข่ายค้ายาเสพติด และนัดขึ้นศาลครั้งแรกที่แมนฮัตตันในวันจันทร์ที่ 5 มกราคมนี้

แต่ที่มันชวนงงยิ่งกว่าคือ ท่าทีของโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ เพราะในขณะที่ฝั่งหนึ่งจับตัวมาดูโร แต่อีกฝั่งกลับไม่เร่งผลักดันฝ่ายค้านเวเนซุเอลาให้ขึ้นสู่อำนาจอย่างที่หลายคนคาดไว้ กลับบอกว่าจะ “ทำงานร่วม” กับ เดลซีย์ โรดริเกซ รองประธานาธิบดีของมาดูโรแทน ฟังแล้วก็ต้องหันมามองหน้ากันว่า เอ๊ะ…ตกลงเกมนี้เขาเดินหมากยังไงกันแน่

ทรัมป์อธิบายมานานแล้วว่า มาดูโรคือศูนย์กลางของเครือข่ายอาชญากรรมขนาดใหญ่ในเวเนซุเอลา ตั้งแต่ยาเสพติดไปจนถึงอาวุธ แม้ว่ารายงานประเมินภายในของหน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ เองจะยังมีข้อกังขากับข้อกล่าวหาบางส่วนก็ตาม แต่สุดท้ายก็เกิดปฏิบัติการสายฟ้าแลบขึ้นจริง กองกำลังพิเศษสหรัฐฯ เข้าจับกุมตัวมาดูโรและภรรยา พร้อมกับการโจมตีทางอากาศในและรอบกรุงการากัส

ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้น ก็มีภาพรายงานว่า มาดูโรถูกอารักขาลงจากเครื่องบินในนิวยอร์ก ก่อนถูกลำเลียงต่อด้วยเฮลิคอปเตอร์เข้าเมือง เพื่อเตรียมเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมของสหรัฐฯ ในคดีค้ายาเสพติดและอาวุธ บรรยากาศมันเหมือนฉากหนังการเมืองระดับโลก ที่ดูยังไงก็ไม่รู้ตอนจบจะออกหน้าไหน

ทรัมป์ออกมาพูดต่อแบบไม่อ้อมค้อม บอกว่าสหรัฐฯ จะ “บริหารเวเนซุเอลา” และขุดเจาะทรัพยากรน้ำมันมหาศาลของประเทศนี้ พร้อมย้ำว่าบริษัทน้ำมันอเมริกันรายใหญ่จะทุ่มเงินหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อซ่อมโครงสร้างพื้นฐานที่พังยับ และจะขายน้ำมันในปริมาณมหาศาล ฟังแล้วก็เริ่มเห็นภาพว่า แรงจูงใจหลักของวอชิงตันอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องประชาธิปไตยหรือสิทธิมนุษยชน แต่น้ำมันคือคำตอบที่พูดออกมาตรง ๆ

ยิ่งไปกว่านั้น ทรัมป์ยังส่งสัญญาณว่าทหารสหรัฐฯ อาจประจำการในเวเนซุเอลาในอนาคต พร้อมประโยคที่ทำให้หลายประเทศสะดุ้งว่า “วอชิงตันไม่กลัวที่จะมีกองกำลังภาคพื้น” ขณะเดียวกัน เขาก็เหมือนปิดประตูใส่ฝ่ายค้าน โดยเฉพาะ มาเรีย คอรินา มาชาโด ผู้นำฝ่ายค้านที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ และเพิ่งคว้ารางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ เธอโพสต์ข้อความว่าชั่วโมงแห่งสันติภาพมาถึงแล้ว และเรียกร้องให้ เอ็ดมุนโด กอนซาเลซ ออร์รูเทีย เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีทันที

แต่ทรัมป์กลับบอกตรง ๆ ว่า มาชาโดไม่ได้รับการสนับสนุนหรือความเคารพมากพอในประเทศตัวเอง ซ้ำยังหันไปพูดถึงโรดริเกซในเชิงบวก บอกว่าเธอ “มีความตั้งใจจะทำในสิ่งที่จำเป็นเพื่อทำให้เวเนซุเอลายิ่งใหญ่อีกครั้ง” ก่อนที่โรดริเกซจะออกมาปฏิเสธทันควัน เรียกร้องให้ปล่อยตัวมาดูโร และประกาศจุดยืนปกป้องอธิปไตยของประเทศ

แน่นอนว่าเรื่องนี้ไม่จบแค่สหรัฐฯ กับเวเนซุเอลา จีนซึ่งเป็นผู้สนับสนุนรัฐบาลมาดูโรออกมาประณามปฏิบัติการของอเมริกาอย่างรุนแรง ฝรั่งเศสเตือนว่าทางออกของเวเนซุเอลาไม่ควรถูกกำหนดจากภายนอก ส่วนเลขาธิการยูเอ็น อันโตนิโอ กูเตอร์เรส แสดงความกังวลว่ากฎหมายระหว่างประเทศกำลังถูกเมินเฉย

ถึงขั้นที่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติเตรียมประชุมฉุกเฉินตามคำร้องของเวเนซุเอลา เพื่อถกกันเรื่องความชอบธรรมของปฏิบัติการนี้ ขณะเดียวกัน ในสหรัฐฯ เอง สมาชิกสภาคองเกรสหลายคนก็ออกมาตั้งคำถาม แต่ฝั่งรีพับลิกันนำโดย ไมค์ จอห์นสัน ประธานสภาผู้แทนราษฎร ยืนยันว่าการกระทำของรัฐบาลมีความชอบธรรม

สุดท้ายแล้ว เรื่องนี้ยังไม่มีใครตอบได้ชัดว่า เวเนซุเอลาจะเดินไปทางไหน จะเกิดสุญญากาศอำนาจ สงครามการเมือง หรือการจัดระเบียบใหม่ภายใต้เงาอิทธิพลของมหาอำนาจ สิ่งเดียวที่เห็นตรงกันคือ เกมนี้ไม่ใช่เกมเล็ก ๆ และผลกระทบของมันจะสะเทือนไปไกลกว่าชายแดนเวเนซุเอลาแน่นอน

(ที่มา:เอเอฟพี/รอยเตอร์)