รัฐบาลไทยออกมาปกป้องการตัดสินใจของกองทัพ หลังมีการรื้อถอนรูปปั้นฮินดูบริเวณช่องอานม้า

ช่วงนี้ประเด็นชายแดนไทย–กัมพูชายังไม่ทันซา ก็มีเรื่องใหม่โผล่มาให้ถกกันอีกแล้ว เมื่อสำนักข่าว AFP รายงานว่า รัฐบาลไทยออกมาปกป้องการตัดสินใจของกองทัพ หลังมีการรื้อถอนรูปปั้นฮินดูบริเวณช่องอานม้า ตามแนวชายแดนที่ยังเป็นพื้นที่พิพาท ไทยยืนยันชัดว่า การดำเนินการทั้งหมดทำไปเพื่อ ยืนยันการเข้าควบคุมพื้นที่ด้านความมั่นคง ไม่ได้มีเจตนาดูหมิ่นศาสนาใดทั้งสิ้น

แต่จุดที่หลายคนเริ่มตั้งคำถาม ก็คือแนวทางการรายงานของ AFP เอง เพราะสื่อฝรั่งเศสเจ้านี้—ซึ่งก็อย่าลืมว่าเคยเป็นอดีตเจ้าอาณานิคมของกัมพูชา—กลับเลือกอ้างอิงข้อมูลจาก Google Maps มาชี้ว่ารูปปั้นดังกล่าวอยู่ลึกเข้าไปในดินแดนฝั่งกัมพูชาราว 400 เมตร ทั้งที่ในทางกฎหมายแล้ว แผนที่จากกูเกิลไม่มีสถานะใช้พิสูจน์เส้นเขตแดนได้เลย และมีประวัติคลาดเคลื่อนจากสภาพพื้นที่จริงอยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะในเขตพิพาทแบบนี้

รายงานของ AFP ระบุว่า ฝั่งกัมพูชาแสดงความไม่พอใจอย่างรุนแรงต่อการรื้อถอนรูปปั้น ซึ่งเกิดขึ้นหลังการปะทะกันทางทหารของสองประเทศที่ลากยาวมากว่าสองสัปดาห์ โฆษกจังหวัดพระวิหารของกัมพูชาอ้างว่า รูปปั้นนี้ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ปี 2014 และตั้งอยู่ในดินแดนของกัมพูชา ก่อนจะถูกรื้อถอนในวันจันทร์ที่ 22 ธันวาคม

เรื่องก็ลามไกลไปอีกขั้น เมื่อกระทรวงการต่างประเทศของอินเดียออกมาแสดงความกังวล โดยระบุว่า การกระทำดังกล่าว “กระทบต่อความรู้สึกของผู้ศรัทธาศาสนาฮินดูทั่วโลก” และไม่ควรเกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม ฝั่งรัฐบาลไทยรีบออกมาชี้แจงในวันถัดมา ย้ำว่าเรื่องนี้ ไม่เกี่ยวกับการดูหมิ่นศาสนา แต่เป็นเรื่องของการบริหารพื้นที่และความมั่นคงล้วน ๆ

ถ้อยแถลงของไทยที่ AFP อ้าง ระบุชัดว่า รูปปั้นดังกล่าว ไม่ใช่สถานที่ทางศาสนาที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ และไม่ได้ถูกสร้างขึ้นในฐานะศาสนสถาน อีกทั้งการรื้อถอนก็มีเป้าหมายหลักเพื่อยืนยันการเข้าควบคุมพื้นที่พิพาทเท่านั้น พร้อมกันนี้รัฐบาลไทยยังแสดงความเสียใจต่อความไม่สบายใจที่อาจเกิดจากความเข้าใจผิด หลังภาพและวิดีโอการรื้อถอน—ซึ่งเห็นรถตักดินกำลังรื้อรูปปั้นพระวิษณุ—ถูกแชร์กระหน่ำบนโซเชียลมีเดียในช่วงสัปดาห์นี้

AFP บอกว่าได้ตรวจสอบคลิปดังกล่าวแล้ว และยืนยันว่าถ่ายใกล้กับพื้นที่ช่องอานม้าจริง แต่ก็ยังย้ำอ้างข้อมูลจาก Google Maps ว่ารูปปั้นอยู่ในฝั่งกัมพูชา ซึ่งตรงนี้แหละที่หลายฝ่ายมองว่าเป็นจุดอ่อนของรายงาน เพราะใช้แหล่งข้อมูลที่ ไม่มีน้ำหนักทางกฎหมาย ในประเด็นอ่อนไหวระดับรัฐต่อรัฐ

ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดตามแนวชายแดนที่ปะทุขึ้นอีกครั้งในเดือนนี้ และตามตัวเลขที่ AFP อ้างจากข้อมูลทางการ มีผู้เสียชีวิตฝั่งไทย 23 ราย ซึ่งทั้งหมดเป็นทหาร และฝั่งกัมพูชามีผู้เสียชีวิต 21 ราย เป็นพลเรือน ทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวโทษกันไปมาว่าเป็นฝ่ายเริ่มต้น และกล่าวหากันเรื่องการโจมตีพลเรือน

ท้ายที่สุด นายกรัฐมนตรีไทย นายอนุทิน ชาญวีรกูล ก็ออกมาพูดประโยคที่สะเทือนใจไม่น้อย โดยบอกว่า
“รูปปั้นที่ถูกทำลาย เทียบไม่ได้กับชีวิต หรือแขนขาของทหาร”

ประโยคนี้เหมือนจะตอกย้ำว่า สำหรับรัฐแล้ว เรื่องพื้นที่และชีวิตคน ยังถูกมองว่าสำคัญกว่าสัญลักษณ์ใด ๆ และสะท้อนให้เห็นว่า ปมชายแดนรอบนี้ ไม่ได้เป็นแค่เรื่องรูปปั้น แต่เป็นเรื่องความตึงเครียดที่ฝังรากลึกมานาน และยังหาทางจบได้ยากในเวลาสั้น ๆ