สะเทือนวงการโบราณคดีโลก! เปิดผัง “ถนนศักดิ์สิทธิ์” ลึกลับแห่งหมี่เซิน โครงสร้างโบราณที่ไม่เคยมีบันทึกมาก่อนในประวัติศาสตร์จามปา

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้มีโอกาสอ่านบทข่าวสำคัญจากเว็บไซต์ต่างประเทศ ซึ่งรายงานการค้นพบทางโบราณคดีครั้งใหม่ในเขตโบราณสถาน หมี่เซิน ประเทศเวียดนาม การค้นพบครั้งนี้ไม่เพียงสร้างความตื่นตะลึงให้แก่วงวิชาการ แต่ยังอาจ เปลี่ยนความเข้าใจเกี่ยวกับผังศาสนสถานของอาณาจักรจามปาในอดีตอย่างสิ้นเชิง

เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม คณะกรรมการบริหารมรดกทางวัฒนธรรมโลกหมี่เซิน ร่วมกับ สถาบันโบราณคดีเวียดนาม ได้รายงานผลการขุดค้นทางโบราณคดี หลังดำเนินการวิจัยร่วมกันต่อเนื่องเป็นเวลานานกว่า 5 เดือน

ผลการสำรวจพบ ร่องรอยโครงสร้างทางสถาปัตยกรรมของถนนศักดิ์สิทธิ์ ที่ทอดยาวจาก หอคอย K ไปยังพื้นที่ศูนย์กลางของวิหารหมี่เซิน ระยะทางมากกว่า 150 เมตร ซึ่งถือเป็นโครงสร้างที่ ไม่เคยมีการค้นพบหรือบันทึกมาก่อน ตลอดประวัติศาสตร์การศึกษาหมี่เซิน

ข้อมูลจากการขุดค้นระบุว่า ถนนสายนี้เป็นทางเข้าด้านตะวันออกของหอคอย K มีความยาวที่ตรวจพบแล้ว 75 เมตร วางตัวตามแนวตะวันออก–ตะวันตก เบี่ยงขึ้นไปทางทิศเหนือราว 45 องศา และหากนับจากฐานหอคอย จะมีความยาวรวมกว่า 132 เมตร

ความกว้างด้านบนถนน: 9 เมตร

ช่องทางสัญจร: 7.9 เมตร

โครงสร้างพื้น: ทราย กรวด และอิฐบดอัดแน่น หนา 0.15–0.2 เมตร

มีกำแพงกันดินอิฐเรียงขนาบสองข้าง

แม้บางส่วนจะทรุด เอียง หรือพังทลายตามกาลเวลา แต่ฐานรากยังคงแสดงถึง ความประณีตและความรู้ด้านวิศวกรรมของชาวจามโบราณ

นักโบราณคดีสามารถระบุตำแหน่ง ประตูทางเข้าบนกำแพงด้านทิศใต้ได้แล้วถึง 4 แห่ง พร้อมกันนี้ยังพบเศษเครื่องปั้นดินเผาและเครื่องเคลือบจำนวนมาก ซึ่งมีอายุอยู่ในช่วง ศตวรรษที่ 10–12

หลักฐานเหล่านี้ยืนยันได้ว่า ถนนสายนี้มิใช่เพียงทางสัญจรทั่วไป หากแต่เป็น เส้นทางพิธีกรรม ที่ถูกใช้อย่างต่อเนื่องในยุครุ่งเรืองของอาณาจักรจามปา

นาย เหงียน คอง เขียว รองผู้อำนวยการคณะกรรมการบริหารมรดกทางวัฒนธรรมโลกหมี่เซิน ระบุว่า การค้นพบครั้งนี้เป็นเอกสารหลักฐานสำคัญที่ยืนยันว่า ถนนดังกล่าวทำหน้าที่เป็น “ถนนศักดิ์สิทธิ์” สำหรับนำ เทพเจ้า กษัตริย์ และพราหมณ์ เข้าสู่เขตศาสนสถานชั้นในของหมี่เซิน ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 11–12

พร้อมกันนี้ ยังเปิดประเด็นทางวิชาการใหม่ว่า

หมี่เซินยังคงเป็นศูนย์กลางทางศาสนาของอาณาจักรจามปาอย่างต่อเนื่อง โดยขอบเขตของพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์มีการขยายหรือหดตัวตามแต่ละรัชสมัย

ในระยะต่อไป นักโบราณคดีจะเดินหน้าวิจัยเชิงลึกต่อ เพื่อกำหนดขนาด โครงสร้าง และบทบาทของถนนศักดิ์สิทธิ์สายนี้ให้ครบถ้วน ภายใต้บริบทโดยรวมของแหล่งโบราณสถานหมี่เซิน

ขณะเดียวกัน คณะกรรมการบริหารมรดกโลกหมี่เซินได้เร่งแผน บูรณะ อนุรักษ์ และพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงมรดก เพื่อให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้สัมผัสร่องรอยอารยธรรมจามปาอย่างถูกต้องและยั่งยืน

การค้นพบ “ถนนศักดิ์สิทธิ์หมี่เซิน” ในครั้งนี้ ไม่เพียงเป็นข่าวใหญ่ของวงการโบราณคดี หากแต่เป็นการเปิดม่านประวัติศาสตร์ที่ซ่อนอยู่ใต้ผืนดินมานานนับพันปี
ถนนที่ไม่เคยมีใครรู้จักมาก่อน…แต่ครั้งหนึ่ง เคยรองรับ ศรัทธา อำนาจ และพิธีกรรมของอาณาจักรทั้งอาณาจักร

ที่มา: dantri.com.vn