ทรัมป์ลงนามกฎหมายใหม่–ไต้หวันขอบคุณทันที แต่จีนลุกฮือไม่พอใจ! จุดไฟความตึงเครียดสหรัฐฯ–จีนรอบใหม่?

เมื่อครู่นี้ ดิฉันได้อ่านข่าวหนึ่งจาก Reuters แล้วรู้สึกว่าน่าสนใจเป็นพิเศษค่ะ เพราะเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ–ไต้หวัน–จีน ซึ่งเป็นประเด็นที่สั่นสะเทือนความมั่นคงของภูมิภาคมานาน

ตามรายงาน ระบุว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ลงนามบังคับใช้กฎหมายฉบับใหม่ ที่กำหนดให้กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ต้องทบทวนแนวทางการปฏิสัมพันธ์กับไต้หวันอย่างสม่ำเสมอ ทุก ๆ 5 ปี ถือเป็นสัญญาณสนับสนุนไต้หวันแบบ “ชัดเจนมากกว่าครั้งก่อน ๆ” แม้ทั้งสองฝ่ายจะยังไม่มีความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการก็ตาม

ผลที่ตามมาคือ
ไต้หวันออกมาขอบคุณทันที
แต่ในขณะเดียวกัน จีนก็ไม่พอใจอย่างรุนแรง ถึงขั้นใช้คำพูดว่าเป็นการ “แทรกแซงกิจการภายใน” และ “ละเมิดอธิปไตย” ของจีนโดยตรง

นางคาเรน กัว โฆษกสำนักงานประธานาธิบดีไต้หวัน กล่าวชัดเจนว่า กฎหมายใหม่นี้ “เป็นสัญญาณยืนยันความสัมพันธ์และค่านิยมร่วมกันระหว่างสหรัฐฯ–ไต้หวัน” ไม่ว่าจะเป็นเรื่องประชาธิปไตย เสรีภาพ หรือสิทธิมนุษยชน ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศไต้หวันก็ชี้ว่า การทบทวนบ่อยขึ้น จะเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ไต้หวันเข้าร่วมงานในหน่วยงานรัฐบาลสหรัฐฯ ได้ง่ายขึ้น แม้กฎหมายจะไม่ได้ระบุข้อดีนี้โดยตรงก็ตาม

ด้านจีนก็ไม่ยอมน้อยหน้า โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน นายหลิน เจี้ยน ออกมาตอบโต้ทันทีว่า
“ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน และนี่คือเส้นแดงที่ข้ามไม่ได้”

เขายังเรียกร้องให้สหรัฐฯ
– หยุดปฏิสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับไต้หวัน
– หยุดส่งสัญญาณสนับสนุนกลุ่มที่ผลักดัน ‘เอกราชไต้หวัน’

รัฐบาลไต้หวันก็ยืนกรานกลับว่า ตนมีสิทธิ์ติดต่อกับทุกประเทศในโลกอย่างอิสระ ไม่ใช่ดินแดนที่จีนมีสิทธิ์ควบคุมตามที่กล่าวอ้าง

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นน่าจับตาเพิ่มขึ้นอีก เนื่องจากนายทรัมป์เพิ่งพบปะประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา และมีแผนจะเยือนจีนอีกครั้งในเดือนเมษายน ถือเป็นจังหวะที่น่าสนใจว่า ความเคลื่อนไหวล่าสุดนี้ จะเป็นการต่อรอง หรือเป็นการสร้างแรงกดดันก่อนการพบกันครั้งต่อไปกันแน่

ดิฉันอ่านแล้วรู้สึกว่า สถานการณ์นี้ “ร้อนระอุขึ้นอีกครั้ง” และอาจส่งผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างมหาอำนาจ ที่มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงของภูมิภาคเอเชียอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้