ทำไมหาดใหญ่ถึงน้ำท่วมหนักมาฟังกัน

เมื่อเร็ว ๆ นี้ หาดใหญ่ จังหวัดสงขลา กลายเป็นเมืองที่ได้รับผลกระทบรุนแรงจาก “น้ำท่วมครั้งใหญ่” น้ำท่วมที่ไม่ใช่แค่เหตุการณ์ปกติ แต่ถูกเรียกกันว่า “หนักสุดในรอบ 300 ปี” ของเมืองนี้บทความนี้จะพาไปสำรวจว่า “ทำไมหาดใหญ่ถึงน้ำท่วมหนักขนาดนี้” พร้อมรับรู้ถึงปัจจัยเบื้องหลัง และสิ่งที่เมืองเราอาจต้องคิดถึงเพื่อรับมือในอนาคต

  หาดใหญ่นั้นขึ้นชื่อว่าเป็นเมืองที่เติบโตอย่างรวดเร็วและเต็มไปด้วยผู้คน การค้า และการเดินทาง หากมองจากภายนอก เมืองนี้อาจดูแข็งแรงและทันสมัย แต่เมื่อสายน้ำไหลมารวมตัวกันอย่างไม่ปรานี เมืองทั้งเมืองกลับเผยให้เห็นความเปราะบางที่ซ่อนอยู่มายาวนาน เหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ครั้งล่าสุดไม่ใช่เพียงปรากฏการณ์ธรรมชาติ หากเป็นสัญญาณเตือนที่ดังขึ้นอีกครั้งว่า “หาดใหญ่กำลังเดินเข้าสู่ยุคของสภาพอากาศสุดขั้ว” ที่ยากต่อการคาดเดามากกว่าเดิม

หนึ่งในสาเหตุสำคัญมาจาก ปริมาณฝนที่ตกลงมาอย่างหนักและรวดเร็วเกินกว่าที่ระบบของเมืองจะรองรับได้ น้ำฝนจำนวนมากไหลทะลักลงมาจากภูเขารอบเมือง บวกกับสภาพดินที่อิ่มน้ำ ทำให้น้ำไหลลงสู่ตัวเมืองด้วยความเร็วสูง ราวกับสายน้ำกำลังไหลจากฟ้าโดยตรง เมื่อปริมาณน้ำมากจนเกินขีดจำกัดของคลองและท่อระบายน้ำ เมืองซึ่งอยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำก็เปลี่ยนเป็นแอ่งขนาดใหญ่ที่รับน้ำไม่สิ้นสุดค่ะ

นอกจากธรรมชาติแล้ว การขยายตัวของเมืองเองก็เป็นอีกปัจจัยที่ไม่อาจมองข้าม พื้นที่สีเขียวที่เคยช่วยซับน้ำถูกแทนที่ด้วยคอนกรีตและอาคารสูง เมื่อฝนตกหนัก พื้นที่เหล่านี้จึงกลายเป็นเหมือนถาดรองน้ำขนาดใหญ่ที่ปล่อยน้ำไหลเร็วเกินกว่าระบบจะพาออกไปได้ทัน เมืองที่เติบโตเร็วโดยไม่มีการวางผังรองรับสภาพภูมิอากาศใหม่ ๆ ย่อมเผชิญความท้าทายเช่นนี้อยู่เสมอค่ะ

อีกหนึ่งปัญหาสำคัญเลยนะคะคือ ระดับน้ำในทะเลสาบสงขลาที่มักจะสูงในช่วงฝนตกหนัก ส่งผลให้การระบายน้ำจากตัวเมืองทำได้ช้าลง บางครั้งถึงขั้นถูกน้ำทะเลหนุนย้อนกลับ เมื่อเมืองถูกน้ำฝนบีบจากด้านบน และถูกน้ำทะเลดันจากด้านล่าง หาดใหญ่ก็แทบไม่มีช่องว่างให้ระบายน้ำออกได้เลย เหมือนถูกโอบล้อมจากทุกทิศ

ภาพน้ำที่สูงเกือบเอวและถนนที่กลายเป็นสายน้ำอาจเป็นเหตุการณ์ที่เราชินตา แต่สำหรับใครหลายคน มันคือความเสียหาย ความเหนื่อยล้า และความหวาดหวั่นว่า “ครั้งหน้าอาจหนักกว่านี้ไหม” น้ำท่วมจึงไม่ใช่แค่น้ำ แต่คือบทเรียนที่เมืองต้องรับรู้และนำไปคิดต่อว่าในอนาคตควรออกแบบเมืองอย่างไรให้สอดคล้องกับโลกที่เปลี่ยนไป

สุดท้ายแล้ว น้ำท่วมครั้งนี้ทำให้เราตระหนักชัดว่า หาดใหญ่ไม่ใช่เมืองที่ต้อง “ต่อสู้กับน้ำ” แต่น่าจะต้องเป็นเมืองที่ “เรียนรู้ที่จะอยู่กับน้ำ” อย่างเข้าใจ ปรับตัว และเตรียมพร้อมกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นระบบระบายน้ำ การใช้พื้นที่เมือง หรือแนวคิดเรื่องเมืองที่ยืดหยุ่นต่อภัยธรรมชาติ เพื่อให้ครั้งต่อไป เมืองของเราจะไม่ถูกสายน้ำท้าทายจนเกินจะรับไหวอีกค่ะ