เมื่อเกาะฟูก๊วก กลายเป็น“กำแพงธรรมชาติ” กั้นทางออกสู่ทะเลของประเทศกัมพูชา

เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่ง
ว่าด้วยโครงการของทางการเวียดนามในการสร้างถนนเชื่อมต่อไปยังเกาะเตียนไฮ ซึ่งเป็นข่าวที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องโครงสร้างพื้นฐานทั่วไป แต่เมื่อมองในมุมภูมิรัฐศาสตร์แล้ว ดิฉันพบว่าเรื่องนี้มีนัยสำคัญมากกว่าที่คิด โดยเฉพาะต่อประเทศเพื่อนบ้านอย่างกัมพูชา

ช่วงหลังมานี้ กัมพูชากำลังพยายามผลักดันโครงการคลองฟูนัน–เตโช ซึ่งเป็นโครงการขนาดใหญ่ที่ตั้งใจจะเปิดเส้นทางเดินเรือของตนเองสู่อ่าวไทยได้โดยตรง โดยไม่ต้องพึ่งพาเส้นทางผ่านเวียดนามเหมือนในอดีต นอกจากนี้ จีนเองก็ให้การสนับสนุนโครงการนี้ในหลายด้าน เพราะต้องการมีจุดยุทธศาสตร์ในภูมิภาคอ่าวไทยเช่นกัน

คลองดังกล่าวมีปลายทางอยู่บริเวณท่าเรือเรียม ใกล้เมืองสีหนุวิลล์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่จีนเคยลงทุนไว้มาก ทั้งท่าเรือและโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ หากกัมพูชาสามารถใช้คลองนี้ได้อย่างเต็มรูปแบบ ก็จะเป็นประโยชน์ทั้งต่อเศรษฐกิจและอำนาจต่อรองของประเทศ

อย่างไรก็ตาม เวียดนามเองก็ดูเหมือนจะเข้าใจยุทธศาสตร์นี้ดี จึงมีการขยับตัวในแบบที่น่าสนใจ เมื่อพิจารณาตำแหน่งทางภูมิศาสตร์จริง ๆ เกาะฟูก๊วกของเวียดนามตั้งอยู่ในตำแหน่งที่ใกล้กับปากทางออกของคลองฟูนัน–เตโชเป็นอย่างมาก จนแทบจะทำหน้าที่เป็น “กำแพงธรรมชาติ” กั้นทางออกสู่ทะเลของกัมพูชาโดยปริยาย

การสร้างถนนเชื่อมเกาะเตียนไฮในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงโครงสร้างพื้นฐานธรรมดา แต่มีความหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่ช่วยเสริมการควบคุมทางทะเลของเวียดนามในบริเวณดังกล่าว ทำให้การเปิดทางเดินเรือของกัมพูชาอาจต้องเผชิญความยากลำบากมากขึ้น

ผลที่ตามมาคือ

ความหวังของกัมพูชาในการมีทางออกทะเลที่เป็นอิสระอาจถูกจำกัด

จีนเองก็ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากท่าเรือเรียมได้อย่างเต็มที่

โครงการพัฒนาเศรษฐกิจต่าง ๆ ในพื้นที่สีหนุวิลล์ก็อาจได้รับผลกระทบ
เพราะเส้นทางสู่ทะเลยังคงต้องอยู่ภายใต้อิทธิพลของเวียดนามเช่นเดิม

กล่าวโดยสรุป ถนนระยะทางเพียงไม่กี่กิโลเมตรที่เวียดนามกำลังก่อสร้าง ได้กลายเป็นการเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ของประเทศเข้ากับการจำกัดบทบาททางทะเลของกัมพูชาและจีนอย่างแนบเนียน