โดนัลด์ ทรัมป์ ลดภาษีเนื้อวัว กาแฟ และอาหารอื่น ๆ รับมือเงินเฟ้อ

เมื่อรัฐบาลลดภาษีนำเข้าสินค้าอาหาร เช่น เนื้อวัว กาแฟ ผลไม้บางชนิด ผลกระทบทันทีที่ประจักษ์เห็นคือราคาปลีกอาจชะลอลงหรือถูกกว่าเดิมเล็กน้อย แต่ผลในระยะยาวต่อเกษตรกรอเมริกันมีหลายมิติ — บางอย่างเป็นผลดีชั่วคราว บางอย่างเป็นแรงกดดันถาวร ดิฉันสรุปเป็นข้อสำคัญให้เห็นภาพดังนี้

1) แรงกดดันการแข่งขันและราคาในประเทศเพิ่มขึ้น

เมื่อสินค้านำเข้าถูกลง ผู้ประกอบการค้าปลีกและผู้แปรรูปอาหารจะมีตัวเลือกซื้อวัตถุดิบราคาถูกจากต่างประเทศมากขึ้น ส่งผลให้ผู้ผลิตในประเทศต้องแข่งขันด้านราคา เกษตรกรที่มีต้นทุนการผลิตสูงกว่าจะถูกบีบให้ลดราคา หรือสูญเสียส่วนแบ่งตลาดไปให้ผู้ขายนำเข้า

ผลระยะยาว: ถ้าเป็นการลดภาษีถาวร เกษตรกรระดับเล็กและกลางอาจตัดสินใจลดพื้นที่ปลูก/เลี้ยง หรือหันไปปลูกพืชที่มีมูลค่าสูงขึ้น ส่งผลให้โครงสร้างการผลิตภายในประเทศเปลี่ยน และอาจเกิดการรวบรวมฟาร์มเป็นกลุ่มใหญ่ยิ่งขึ้น (consolidation)

2) แรงจูงใจสู่ประสิทธิภาพหรือการออกจากตลาด

แรงกดดันจากการแข่งขันต่างประเทศอาจบีบให้ผู้ผลิตต้องเพิ่มประสิทธิภาพ — ลงทุนเครื่องจักร เทคโนโลยีเพาะปลูกที่ทันสมัย หรือปรับโครงสร้างต้นทุน ซึ่งถ้าเป็นไปได้จะทำให้ภาคเกษตรแข็งแกร่งขึ้นในระยะยาว แต่ถ้าผู้ผลิตขาดทุนต่อเนื่อง ผลลัพธ์คือการออกจากตลาดของฟาร์มจำนวนมาก ทำให้ความหลากหลายทางการเกษตรลดลงและความมั่นคงด้านอาหารในระดับชุมชนแย่ลง

3) ความเสี่ยงต่อโซ่อุปทานและความยั่งยืน

การพึ่งพาการนำเข้ามากขึ้นอาจทำให้ประเทศเสี่ยงต่อการหยุดชะงักของโซ่อุปทานระหว่างประเทศ (เช่น ภัยธรรมชาติในประเทศผู้ส่งออกหรือความตึงเครียดทางการค้า) ซึ่งสวนทางกับเหตุผลที่ประเทศมักต้องการรักษาผลิตภายในไว้เพื่อความมั่นคงด้านอาหาร

4) ผลต่อภูมิภาคและชุมชนชนบท

รายได้ของชุมชนชนบทที่พึ่งพาเกษตรกรรมจะได้รับผลกระทบเชิงลบหากการผลิตในประเทศลดลง การย้ายถิ่นของแรงงานออกจากชนบทและการลดกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวเนื่องจะทวีความรุนแรงขึ้น

5) โอกาสทางการส่งออกและตลาดเฉพาะทาง

ในอีกมุมหนึ่ง หากเกษตรกรไทยปรับตัวสำเร็จ เช่น ผลิตสินค้าเฉพาะทาง (premium beef, organic, grass-fed, specialty coffee) ที่มีมูลค่าสูงและไม่แข่งขันกับสินค้านำเข้ามวลชน พวกเขาก็ยังมีโอกาสเติบโตและส่งออกได้ กลายเป็นผู้ชนะในระบบการค้าสากล