“เจ็บยิ่งกว่าที่จีนลอยแพ” เวียดนามหักฮุนเซน! เมื่อผู้สร้างกลายเป็นผู้ล้างบางทางอำนาจ

เรียกได้ว่าเป็น “การหักหลังทางยุทธศาสตร์” ที่เจ็บปวดที่สุดในรอบหลายทศวรรษของฮุนเซน อดีตผู้นำกัมพูชา เพราะคนที่หักหลังเขาในครั้งนี้… ไม่ใช่ศัตรูเดิมอย่างตะวันตกหรือจีน แต่คือ “เวียดนาม” — ประเทศที่ ปั้นฮุนเซนขึ้นมากับมือ เมื่อกว่า 40 ปีก่อน

ย้อนกลับไป ฮุนเซนคือผู้นำที่เกิดขึ้นจากการสนับสนุนของเวียดนามในยุคหลังเขมรแดง เวียดนามคือผู้ให้ที่พักพิง อาวุธ กองหนุน และฐานอำนาจทางการเมือง ทำให้ฮุนเซนกลายเป็น “ลูกศิษย์ทางการเมือง” ที่เวียดนามไว้ใจมากที่สุด

แต่เมื่อเวลาผ่านไปกว่า 4 ทศวรรษ ฮุนเซนกลับเลือก “เนรคุณ” ผู้มีพระคุณทางการเมืองรายนี้ ด้วยการหันไปเปิดประตูให้จีนเข้ามาปักหมุดฐานทัพเรือ “เรียม” ที่อ่าวไทย — ซึ่งห่างจากเกาะฟูกว๊กของเวียดนามเพียง 30 กิโลเมตรเท่านั้น!

ฐานทัพเรือเรียมกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของจีนในภูมิภาคอินโดจีน โดยมีการประเมินว่าฐานนี้สามารถเชื่อมโยงกับ “คลองฟูนัน” (Funan Techo Canal) ที่กำลังถูกสร้างขึ้น เพื่อให้เรือรบจีนสามารถเคลื่อนจากทะเลจีนใต้ เข้าสู่ใจกลางภูมิภาคได้โดยตรง — รวมถึงอาจเข้าถึง “หัวใจของเวียดนามใต้” ได้ในเวลาไม่กี่ชั่วโมง

เมื่อกัมพูชาเลือกจะเป็น “สวนหลังบ้านของจีน” เวียดนามจึงไม่มีทางเลือกอื่นนอกจาก “ต้องเลือกข้าง” และคำตอบที่ชัดที่สุดในเวลานี้คือ — “ประเทศไทย”

เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ไทยและเวียดนามได้ประกาศยกระดับความสัมพันธ์เป็น “หุ้นส่วนยุทธศาสตร์อย่างรอบด้าน” (Comprehensive Strategic Partnership) ซึ่งถือเป็นระดับสูงสุดของการทูตที่เวียดนามจะมอบให้กับประเทศใดประเทศหนึ่งได้

แต่การจับมือครั้งนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงบนกระดาษ — เพราะทั้งสองประเทศได้ขยับเกมในภาคการทหารอย่างจริงจัง ทั้งการซ้อมรบร่วม การลาดตระเวนทางทะเลถี่ขึ้น และการแลกเปลี่ยนข่าวกรองอย่างใกล้ชิด จุดประสงค์ชัดเจนมากคือ “คานอำนาจฐานทัพเรือเรียมของจีน”

สิ่งที่ทำให้ฮุนเซนต้องเจ็บลึกยิ่งกว่านั้นคือ ในแถลงการณ์ร่วมระหว่างไทย–เวียดนาม มีการระบุชัดว่า ทั้งสองประเทศจะ “ร่วมมือกันปราบปรามอาชญากรรมออนไลน์” — ซึ่งเป็นประเด็นที่พุ่งตรงใส่กัมพูชาแบบไม่ต้องตีความ เพราะทุกคนรู้ดีว่า แก๊งสแกมเมอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ในภูมิภาคนี้ มีต้นทางใหญ่อยู่ในดินแดนของฮุนมาเน็ตและกลุ่มทุนจีน

นี่คือ “หมากการเมืองระดับภูมิภาค” ที่พลิกเกมทั้งกระดาน เวียดนามเลือกหันหลังให้ลูกศิษย์เก่าอย่างฮุนเซน แล้วหันมาจับมือกับไทย เพื่อสร้างสมดุลอำนาจใหม่ในอินโดจีน

ในเกมนี้ — จีนอาจได้ฐานทัพ แต่เวียดนามได้ “พันธมิตรที่เชื่อถือได้”

และประเทศไทย… ได้ก้าวขึ้นมาเป็น “หมากตัวสำคัญ” ที่ทั้งจีนและเวียดนามต่างต้องเกรงใจ