ศึก “สม รังสี – ฮุน เซน” ลามไประดับภูมิรัฐศาสตร์ จีน–สหรัฐฯ เปิดเกมช่วงชิงกัมพูชา

ความขัดแย้งระหว่าง สม รังสี กับ ฮุน เซน ไม่ได้เป็นแค่เรื่องการเมืองภายในกัมพูชาอีกต่อไป แต่กำลังขยายตัวเป็นสนามแข่งขันของมหาอำนาจอย่างจีนและสหรัฐฯ ที่เข้ามาแทรกอิทธิพลกันแบบไม่ปิดบัง

นักวิเคราะห์จำนวนไม่น้อยเห็นตรงกันว่า สหรัฐฯ มีโอกาสสูงที่จะหนุนหลังสม รังสี หากต้องการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลพนมเปญ ขณะที่จีนย่อมไม่ยอมปล่อยให้ผลประโยชน์ที่ลงทุนมานานหลายปีต้องสั่นคลอนง่ายๆ

ทำไมสม รังสี ถึงกลายเป็นตัวเลือกของสหรัฐฯ?

เหตุผลสำคัญอยู่ที่ “ไม้เด็ด” ของเขา นโยบายที่ประกาศอย่างมั่นใจว่าจะทำให้เอกราชของกัมพูชามั่นคง พร้อมส่งสัญญาณชัดเจนว่า ฐานทัพเรือจีนไม่ควรมีอยู่ต่อไปในกัมพูชา

คำพูดนี้เข้าทางสหรัฐฯ แบบเต็มๆ เพราะหมายถึงการลดอิทธิพลจีนในภูมิภาค และอาจช่วยดึงแรงสนับสนุนจากชาติตะวันตกที่กำลังกดดันรัฐบาลฮุน เซนในปัญหาแก๊งคอลเซ็นเตอร์และค้ามนุษย์

แล้วจีนจะเดินเกมอย่างไร?

ตอนนี้จีนเหมือนกำลังอยู่บนทางแยกสำคัญ

มีอยู่สองทางเลือกหลัก คือ

1. หนุนฮุน เซน ต่อไป

แม้ภาพลักษณ์ของรัฐบาลจะถดถอยลงมาก แต่การเลือกคนเก่า ย่อมง่ายต่อการควบคุมและคาดการณ์

2. ดันคนใหม่ขึ้นมาแทน

อาจเป็นกลุ่มตระกูลเตีย เช่น เตีย บัน หรือ เตีย เซยฮา

หรืออีกชื่อที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ เจ้าชายจักราวุฑ จากราชวงศ์นโรดม

แต่ไม่ว่าทางเลือกไหน สิ่งหนึ่งที่จีนจะไม่มีวันยอมคือการปล่อยให้สหรัฐฯ เข้ามามีบทบาทเหนือการเมืองกัมพูชา เพราะนั่นหมายถึงการเสียพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

มุมที่ต้องจับตาต่อไป

สหรัฐฯ จะเดินหมากสนับสนุนสม รังสีแบบเปิดหน้า หรือทำแบบกดดันรัฐบาลฮุน เซนผ่านเวทีสิทธิมนุษยชนและเศรษฐกิจ

จีนจะปรับตัวเลือกผู้นำใหม่หรือยังคงเลือกพึ่งคนเดิม

ท่าทีของกองทัพกัมพูชาและชนชั้นนำภายในประเทศ ที่อาจเป็นตัวชี้ขาดเสถียรภาพทางการเมืองในระยะต่อไป

ศึกครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การชิงอำนาจระหว่างนักการเมืองสองคน แต่เป็นการปะทะกันของผลประโยชน์มหาอำนาจ ที่กำลังวางเดิมพันอนาคตของกัมพูชาทั้งประเทศ