สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแห่งความงาม : ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ อันทรงคุณค่า

สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแห่งความงาม : ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ อันทรงคุณค่า

     สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นสตรีผู้เปี่ยมด้วยพระสิริโฉม ความสง่างาม และพระจริยวัตรอันอ่อนช้อยงดงาม จนได้รับการยกย่องจากนานาประเทศให้เป็น “The World’s Most Beautiful Queen” หรือ “ราชินีผู้ทรงงามที่สุดในโลก” ความงามของพระองค์หาได้จำกัดอยู่เพียงรูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น หากแต่เป็น ความงามที่เปล่งประกายจากพระจิตใจอันเปี่ยมด้วยพระเมตตา ปัญญา และพระปรีชาสามารถ ในการธำรงไว้ซึ่งศิลปวัฒนธรรมไทยอันล้ำค่า

     ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลและพระราชดำริอันทรงคุณค่า พระองค์ทรงเห็นความสำคัญของการแต่งกายแบบไทยซึ่งสะท้อนอัตลักษณ์แห่งความเป็นชาติ จึงได้ทรงฟื้นฟูและพัฒนา “ชุดไทยพระราชนิยม” ขึ้น เพื่อให้ประชาชนไทยได้มีแบบอย่างการแต่งกายที่งดงาม สมพระเกียรติ และเหมาะสมในแต่ละโอกาส ทั้งในงานพิธีการและชีวิตประจำวัน

     “ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ” ที่ทรงพระราชทานแนวทางไว้นั้น ไม่เพียงเป็นเครื่องแต่งกายที่แสดงถึงความงดงามและความประณีตของงานหัตถศิลป์ไทยเท่านั้น แต่ยังเป็น สัญลักษณ์แห่งพระมหากรุณาธิคุณ ที่ทรงมุ่งอนุรักษ์และเผยแพร่ความงามของความเป็นไทยให้ปรากฏแก่สายตาชาวโลก ความงามของพระองค์จึงมิได้อยู่ในเครื่องทรง หากแต่อยู่ในพระราชหฤทัยที่ทรงรักและเทิดทูนวัฒนธรรมไทยอย่างลึกซึ้ง

     ภายใต้พระราชดำริอันเปี่ยมด้วยพระปรีชาญาณ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงศึกษารูปแบบการแต่งกายของสตรีไทยในสมัยต่าง ๆ แล้วทรงพระกรุณาโปรดให้คัดเลือกและออกแบบชุดไทยให้เหมาะสมกับยุคสมัย โดยยังคงไว้ซึ่งความงดงามตามแบบประเพณีไทยดั้งเดิม จนเกิดเป็น “ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ” ซึ่งล้วนสะท้อนถึงพระอัจฉริยภาพด้านศิลปะ แฟชั่น และวัฒนธรรมได้อย่างวิจิตรบรรจง

     ชุดไทยพระราชนิยมแต่ละแบบมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้งในด้านรูปแบบการนุ่งห่ม ผ้า เครื่องประดับ และความเหมาะสมต่อโอกาสการสวมใส่ ตั้งแต่ชุดที่ใช้ในงานพระราชพิธีอันเป็นทางการ ไปจนถึงชุดที่สามารถใช้ได้ในชีวิตประจำวัน ล้วนแล้วแต่แสดงถึงความงาม ความเรียบร้อย และความเป็นกุลสตรีไทยได้อย่างสมบูรณ์

     ชุดไทยเรือนต้น ตั้งชื่อตามเรือนต้น เป็นเสื้อคอกลมตื้นไม่มีขอบ ผ้าซิ่นเป็นผ้าฝ้าย หรือผ้าไหม เเขนกระบอกสามส่วน แสดงถึงความงดงามแบบไทยแท้ สวมใส่ได้ในชีวิตประจำวัน นิยมสวมใส่ในโอกาสงานลำลองที่ไม่เป็นพิธีการ

     ชุดไทยจิตรลดา ตั้งชื่อตามพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เป็นเสื้อคอกลมมีขอบตั้งน้อย ๆ ผ้าซิ่นเป็นผ้าไหมมีลายขวาง หรือไหมเกลี้ยง หรือมีเชิง แขนกระบอกความยาวจรดข้อมือ ใช้ผ้าไหมลวดลายเรียบ นิยมสวมใส่ในโอกาสที่เป็นทางการและงานกึ่งทางการ  

     ชุดไทยอมรินทร์ ตั้งชื่อตามพระที่นั่งอมรินทร์วินิจฉัย แบบเหมือนไทยจิตรลดา ต่างกันที่ใช้ผ้าและเครื่องประดับหรูหรากว่า เป็นเสื้อคอกลมมีขอบตั้ง ใช้ผ้าไหมยกดอกที่มีทองแกม หรือยกทองทั้งตัว นิยมสวมใส่ในโอกาสที่เป็นทางการ ใช้ในงานพระราชพิธีและงานมงคลสมรส

     ชุดไทยบรมพิมาน ตั้งชื่อตามพระที่นั่งบรมพิมาน เป็นเสื้อคอกลมมีขอบตั้ง ใช้ผ้ายกไหม ยกทองมีเชิง หรือยกทองทั้งตัว มีแขนยาว คอตั้ง ตัดเย็บด้วยผ้าไหม เรียบหรู นิยมสวมใส่ในโอกาสที่เป็นทางการระดับสูง ในเวลากลางวัน หรือค่ำ

     ชุดไทยดุสิต ตั้งชื่อตามพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ใช้แทนชุดราตรีแบบตะวันตก เป็นเสื้อคอกลมกว้างไม่มีเเขน ใช้ผ้ายกไหม หรือยกทอง หรูหราแต่ร่วมสมัย เหมาะสำหรับงานสังคมหรืองานเลี้ยงรับรอง นิยมสวมใส่ในโอกาสงานพิธีตอนกลางคืน

     ชุดไทยจักรี ตั้งชื่อตามพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท เป็นเสื้อเปิดไหล่ข้างหนึ่ง ใช้สไบห่มแบบเฉียง และใช้ผ้ายกมีเชิง หรือยกทั้งตัวงดงามด้วยผ้าซิ่นจีบหน้านางและสไบเฉียง เหมาะสำหรับงานมงคลและพิธีสำคัญ นิยมสวมใส่ในโอกาสพิธีการสำคัญตอนค่ำ 

     ชุดไทยศิวาลัย ตั้งชื่อตามพระที่นั่งศิวาลัย เป็นเสื้อคอกลมมีขอบตั้ง ผ่าหลังติดซิป ห่มสไบกรองทองทับเสื้ออีกทีหนึ่ง ใช้ซิ่นไหม หรือยกทองชุดแขนยาวพร้อมผ้าสไบเฉียง ผสมผสานความสง่างามและความสุภาพ เหมาะสำหรับพิธีการสำคัญ นิยมสวมใส่ในโอกาสพิธีการที่มีหมายกำหนดการใช้ได้ทั้งในเวลากลางวัน และกลางคืน 

     ชุดไทยจักรพรรดิ ตั้งชื่อตามพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน นิยมสวมใส่ในโอกาสงานพิธีอย่างเป็นทางการตอนค่ำ ห่มสไบ 2 ชิ้น ชั้นแรกเป็นสไบทึบ ชั้นที่สองเป็นสไบปักดิ้นทอง ใช้ซิ่นไหม หรือยกทอง เป็นชุดที่สง่างามที่สุด มีเครื่องประดับเต็มยศ แสดงถึงความสูงศักดิ์

     ความงดงามของ “ชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ” เป็น สัญลักษณ์แห่งพระปรีชาญาณและพระมหากรุณาธิคุณ ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมุ่งมั่นสืบสานและอนุรักษ์เอกลักษณ์ความเป็นไทยให้คงอยู่ในหัวใจของประชาชน ทรงทำให้คนไทยได้หันกลับมาตระหนักถึงคุณค่าของผ้าไทย งานหัตถศิลป์ และการแต่งกายแบบไทยที่เปี่ยมด้วยความเรียบหรู อ่อนช้อย และสง่างาม

     พระองค์มิได้เพียงทรงสร้างแรงบันดาลใจด้านความงาม แต่ยังทรงเป็นแบบอย่างของ สตรีผู้ทรงศิลปะ จริยวัตร และความเป็นไทยอย่างแท้จริง พระราชจริยวัตรของพระองค์ได้ปลุกพลังแห่งความภาคภูมิใจในรากเหง้าและวัฒนธรรมของชาติให้กลับมาเบ่งบานอีกครั้ง

     องค์การยูเนสโกกำลังพิจารณาขึ้นทะเบียน “ชุดไทย” เป็น มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของโลก ในปี พ.ศ. 2569 (2026) เพื่อยกย่องความงดงามและภูมิปัญญาช่างไทยในการสร้างสรรค์เครื่องแต่งกายอันเป็นเอกลักษณ์ โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรมเป็นหน่วยงานหลักในการผลักดัน หากได้รับการรับรอง ชุดไทยจะเป็นมรดกโลกอีกหนึ่งรายการที่คนไทยภาคภูมิใจ

     วันนี้ “ชุดไทยพระราชนิยม” ยังคงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่งดงามเหนือกาลเวลา เป็นเครื่องย้ำเตือนให้คนไทยทุกคนได้ระลึกถึง พระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระองค์ได้ทรงทุ่มเทพระวรกายและพระราชหฤทัยเพื่ออนุรักษ์ความงามของความเป็นไทยให้สถิตอยู่คู่แผ่นดินตราบนานเท่านาน