เผยความจริง! ไวกิงผู้รักความสะอาดและมีสไตล์ จากประติมากรรมโบราณ 1,000 ปี

ภาพลักษณ์ของชาวไวกิงที่เราคุ้นเคยกันดีคือชายฉกรรจ์ที่ดูดุดัน ผมเผ้ารุงรัง และไม่สนใจเรื่องความสะอาด แต่เมื่อเร็วๆ นี้ พิพิธภัณฑ์แห่งชาติเดนมาร์กได้เผยโฉมโบราณวัตถุชิ้นสำคัญที่อาจจะพลิกโฉมความเข้าใจเดิมๆ ของเราไปอย่างสิ้นเชิง นั่นคือประติมากรรมแกะสลักขนาดเล็กจากงาของวอลรัสอายุราว 1,000 ปี ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็น “ภาพเหมือน” ชิ้นแรกของชาวไวกิง

ประติมากรรมชิ้นนี้มีความสูงเพียง 3 เซนติเมตร แสดงให้เห็นใบหน้าของผู้ชายคนหนึ่งที่มีหนวดเรียวเล็กไว้ทรงแปดริ้ว และเคราถักเปียอย่างประณีต ส่วนผมก็จัดทรงอย่างเรียบร้อย มีการแสกกลางและตัดแต่งอย่างดี Curator ของพิพิธภัณฑ์กล่าวว่า “หากคุณคิดว่าชาวไวกิงเป็นพวกป่าเถื่อนหรือบ้าคลั่ง ประติมากรรมชิ้นนี้จะพิสูจน์ให้เห็นในทางตรงกันข้าม เขาเป็นคนที่รักความสะอาดสะอ้านมาก” 

ในยุคไวกิง การดูแลรูปลักษณ์และทรงผมเป็นสัญลักษณ์ของความมั่งคั่งและสถานะทางสังคม ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ทรงผมที่ประณีตของชายผู้นี้บ่งบอกว่าเขาเป็นบุคคลในชนชั้นสูง อาจจะเป็นถึงกษัตริย์ในตำนานอย่าง Harald Bluetooth เลยก็เป็นได้

โบราณวัตถุชิ้นนี้เชื่อกันว่าเป็นตัวหมากรุกในสมัยโบราณที่ใช้แทนกษัตริย์ มันถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1796 ที่อ่าวออสโล ประเทศนอร์เวย์ ก่อนที่จะถูกเก็บไว้ในหอจดหมายเหตุของพิพิธภัณฑ์แห่งชาติเดนมาร์กและถูกลืมไปนานหลายศตวรรษ

สิ่งที่ทำให้ประติมากรรมชิ้นนี้พิเศษและแตกต่างจากโบราณวัตถุอื่นๆ ในยุคเดียวกันคือ รายละเอียดบนใบหน้าที่ชัดเจนและสมจริง ศิลปะของชาวไวกิงมักเน้นไปที่ลวดลายสัตว์ในตำนาน และแทบไม่มีงานแกะสลักรูปมนุษย์เลย โดยเฉพาะงานที่มีรายละเอียดใบหน้าละเอียดอ่อนเช่นนี้ 

นอกจากความประณีตแล้ว สิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุดคือสีหน้าของรูปแกะสลัก “เขาดูเจ้าเล่ห์เล็กน้อย บางคนบอกแบบนั้น แต่ผมคิดว่าเขาดูเหมือนเพิ่งเล่าเรื่องตลกจบ” curator กล่าว และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ประติมากรรมชิ้นนี้ไม่เหมือนใคร มันเป็นเสมือนหน้าต่างบานเล็กๆ ที่เปิดให้เราเห็นถึงอีกด้านหนึ่งของชาวไวกิง ที่ไม่ใช่แค่เพียงนักรบผู้เกรียงไกร แต่ยังเป็นมนุษย์ที่มีความประณีต มีสไตล์ และอาจมีอารมณ์ขันอีกด้วย