เปิดโปงความจริง! แผนที่โลกกำลังถูกแก้ไข แอฟริกาใหญ่กว่าที่คิดถึง 14 เท่า

แผนที่โลกที่เราคุ้นเคยกันมาเกือบ 500 ปี กำลังถูกท้าทายจากกลุ่มนักเคลื่อนไหวในแอฟริกาที่ต้องการ "กอบกู้" ภาพลักษณ์ที่แท้จริงของทวีปให้กลับคืนมา แผนที่ยอดนิยมที่ใช้กันในโรงเรียนและองค์กรทั่วโลกอย่าง "แผนที่เมอร์เคเตอร์" (Mercator projection) ซึ่งสร้างขึ้นในศตวรรษที่ 16 เพื่อการเดินเรือ ได้บิดเบือนขนาดของทวีปต่างๆ อย่างน่าตกใจ โดยเฉพาะทวีปแอฟริกาและอเมริกาใต้ที่ถูกย่อให้เล็กลงอย่างมาก ในขณะที่ยุโรปและอเมริกาเหนือซึ่งอยู่ใกล้ขั้วโลกกลับถูกขยายให้ใหญ่เกินจริง

บนแผนที่เมอร์เคเตอร์ เราจะเห็นภาพหลอนว่าทวีปแอฟริกามีขนาดพอๆ กับเกาะกรีนแลนด์ ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว ทวีปแอฟริกาใหญ่กว่ากรีนแลนด์ถึง 14 เท่า ความคลาดเคลื่อนนี้ไม่ได้เป็นเพียงความผิดพลาดทางภูมิศาสตร์ แต่ยังส่งผลต่อมุมมองของผู้คนทั่วโลกที่มีต่อทวีปแอฟริกา กลุ่มนักเคลื่อนไหวอย่าง "Africa No Filter" และ "Speak Up Africa" เชื่อว่าภาพของแอฟริกาที่ถูกย่อขนาดลงในแผนที่ เป็นการลดทอนความสำคัญของทวีปนี้ในเวทีโลก และสร้างอคติที่ไม่จำเป็นให้กับคนรุ่นหลัง

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา สหภาพแอฟริกา (AU) ได้ให้การรับรองอย่างเป็นทางการกับการเคลื่อนไหวนี้ ซึ่งเป็นหมุดหมายสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงความจริงจังในการเรียกร้องครั้งนี้ เป้าหมายคือการผลักดันให้มีการเปลี่ยนไปใช้ "แผนที่โลกแบบ Equal Earth" (Equal Earth projection) ซึ่งเปิดตัวในปี 2018 แผนที่แบบใหม่นี้สามารถแสดงขนาดและสัดส่วนที่แท้จริงของทวีปต่างๆ ได้อย่างแม่นยำกว่ามาก

นักภูมิศาสตร์อย่างศาสตราจารย์ Mark Monmonier จาก Syracuse University ชี้ว่า แผนที่เมอร์เคเตอร์นั้นล้าสมัยไปนานแล้ว และไม่มีเหตุผลที่จะต้องใช้งานนอกเหนือจากการนำทางอย่างจำกัดเหมือนในศตวรรษที่ 16 อีกต่อไป การเปลี่ยนมาใช้แผนที่ที่สะท้อนความจริง จึงไม่ใช่แค่การแก้ไขข้อผิดพลาดทางภูมิศาสตร์ แต่เป็นการแก้ไขมุมมองโลกที่บิดเบี้ยว และคืนความยุติธรรมให้กับทวีปแอฟริกา รวมถึงทวีปอื่นๆ ที่ถูกย่อขนาดลงอย่างไม่เป็นธรรมมาเป็นเวลานาน