ดร.น้ำแท้ ชี้คดี "น้องเมย" สะท้อนปัญหาศาลทหารขาดอิสระ แนะครอบครัวเดินหน้าฟ้องแพ่งเรียกร้องความเป็นธรรม

จากกรณีการเสียชีวิตของนายภคพงศ์ ตัญกาญจน์ หรือ "น้องเมย" นักเรียนเตรียมทหารชั้นปีที่ 1 ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2560 ภายหลังจากถูกลงโทษทางวินัยในโรงเรียนเตรียมทหาร จนนำไปสู่การเสียชีวิต ล่าสุด เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคมที่ผ่านมา ศาลทหารสูงสุดได้มีคำพิพากษาชั้นฎีกาให้จำคุกจำเลยซึ่งเป็นรุ่นพี่ จำนวน 4 เดือน 16 วัน ปรับ 15,000 บาท โดยให้รอลงอาญาไว้เป็นเวลา 2 ปี

คำพิพากษาดังกล่าวก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในประเด็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของโทษและความเป็นธรรมที่ครอบครัวผู้เสียชีวิตควรได้รับ

ในเรื่องนี้ ดร.น้ำแท้ มีบุญสล้าง อดีตที่ปรึกษากรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมาน และการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 (หรือ พ.ร.บ.อุ้มหายฯ) ได้ให้ความเห็นว่า คดีของน้องเมยเป็นตัวอย่างสำคัญที่สะท้อนถึงความไม่อิสระของกระบวนการยุติธรรมในศาลทหาร และเป็นกรณีที่ควรได้รับการพิจารณาในศาลยุติธรรมพลเรือนมากกว่า

ดร.น้ำแท้ ระบุว่า หากคดีนี้เกิดขึ้นหลังจาก พ.ร.บ.อุ้มหายฯ มีผลบังคับใช้ การดำเนินคดีจะต้องอยู่ภายใต้การพิจารณาของศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ซึ่งจะช่วยให้ครอบครัวผู้เสียชีวิตได้รับการคุ้มครองและมีโอกาสเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมที่โปร่งใสและเป็นกลางมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้ กฎหมายดังกล่าวยังระบุชัดในมาตรา 42 ว่าผู้บังคับบัญชาที่ทราบการกระทำผิดของผู้ใต้บังคับบัญชา หากละเลยไม่ดำเนินการป้องกันหรือดำเนินคดี ถือว่ามีความผิดและต้องรับโทษด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม แม้คดีของน้องเมยจะเกิดขึ้นก่อนที่ พ.ร.บ.อุ้มหายฯ จะมีผลบังคับใช้ ดร.น้ำแท้ได้แนะนำว่า ครอบครัวสามารถดำเนินคดีในส่วนของทางแพ่งเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ ซึ่งเป็นหนทางหนึ่งในการเรียกร้องความเป็นธรรมและการเยียวยาในทางกฎหมาย

กรณีนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นโศกนาฏกรรมส่วนบุคคล หากแต่เป็นบทเรียนสำคัญต่อสังคมไทยในการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนของผู้ที่อยู่ภายใต้การควบคุมหรือบังคับบัญชาของรัฐ

จึงขอเรียนมาเพื่อทราบ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่ากรณีของน้องเมยจะไม่สูญเปล่า หากแต่จะเป็นจุดเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่ความเป็นธรรมและความรับผิดชอบอย่างแท้จริงในอนาคต