ชายวัย 25 ปีปัสสาวะเป็นสีเขียว-ร่างกายเขียวคล้ำ เข้าสู่ภาวะโคม่าจากพิษไนไตรท์ แพทย์เตือนภัยเงียบจากอาหารหมักดอง

ฃ

เมื่อไม่นานมานี้ โรงพยาบาลตงเต๋อ สังกัดมหาวิทยาลัยการแพทย์เจ้อเจียง ประเทศจีน ได้รับผู้ป่วยชายวัย 25 ปีเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤต (ICU) ด้วยอาการเฉียบพลัน ได้แก่ ผิวหนังและริมฝีปากมีสีม่วงคล้ำ ปัสสาวะมีสีเขียวผิดปกติ และเข้าสู่ภาวะโคม่าลึก

หลังการตรวจวินิจฉัยเบื้องต้น แพทย์พบว่าผู้ป่วยมีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าปกติอย่างรุนแรง โดยค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดอยู่ที่เพียง 64% (จากค่าปกติที่มากกว่า 95%) และระดับ Methemoglobin ซึ่งเป็นสารแปรสภาพจากฮีโมโกลบินที่ไม่สามารถจับออกซิเจนได้ เพิ่มสูงถึง 75% (ค่าปกติไม่ควรเกิน 2%) ส่งผลให้ระบบหมุนเวียนโลหิตล้มเหลวอย่างเฉียบพลัน

ภายหลังการสอบประวัติ พบว่าผู้ป่วยได้รับไนไตรท์เข้าสู่ร่างกายโดยไม่ได้ตั้งใจในปริมาณประมาณ 50 มิลลิกรัม ซึ่งถือว่าเกินระดับความปลอดภัย โดยไนไตรท์เป็นสารเคมีที่มักใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเพื่อการถนอมเนื้อสัตว์ และพบได้ในผักดอง อาหารหมัก หรือเนื้อสัตว์แปรรูป หากบริโภคในปริมาณเกินกว่า 0.2–0.5 กรัม อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

ทีมแพทย์ได้ให้การรักษาโดยใช้ยาเมทิลีนบลู (Methylene Blue) ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยลดระดับ Methemoglobin ร่วมกับการให้วิตามินซีขนาดสูงและใช้เครื่องช่วยหายใจอย่างเร่งด่วน ภายหลังจากการรักษาอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยมีสัญญาณชีพกลับสู่ภาวะปกติ ระดับออกซิเจนในเลือดเพิ่มขึ้นเป็น 95% สีผิวดีขึ้น และความดันโลหิตกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย

ทั้งนี้ แพทย์ชี้แจงเพิ่มเติมว่า สาเหตุที่ปัสสาวะของผู้ป่วยเปลี่ยนเป็นสีเขียว เป็นผลมาจากตัวยาเมทิลีนบลูซึ่งมีสีฟ้าเข้ม เมื่อผ่านกระบวนการขับออกทางปัสสาวะบางส่วนอาจเปลี่ยนเป็นสีเขียว ซึ่งถือเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าตัวยากำลังออกฤทธิ์และร่างกายตอบสนองต่อการรักษา

คำเตือนจากแพทย์: “ไนไตรท์” คือภัยเงียบในมื้ออาหาร

ไนไตรท์เป็นสารที่พบได้ในอาหารหมักดอง ผักลวกเก็บข้ามคืน และเนื้อสัตว์แปรรูป หากบริโภคโดยไม่ระมัดระวังอาจนำไปสู่ภาวะ “Methemoglobinemia” หรือภาวะที่เม็ดเลือดแดงไม่สามารถจับออกซิเจนได้ ส่งผลให้เนื้อเยื่อต่าง ๆ ขาดออกซิเจนอย่างรุนแรงและเฉียบพลัน

อาการของผู้ได้รับพิษไนไตรท์ อาจมีดังนี้:

อาการเริ่มต้น: เวียนศีรษะ หนาวสั่น เหนื่อยง่าย ชาปลายมือปลายเท้า

อาการรุนแรง: หายใจถี่ ชักเกร็ง กระสับกระส่าย หมดสติ

สีผิวเปลี่ยน: ริมฝีปากเขียว ม่านตาคล้ำ ปลายนิ้วดำ

ระบบทางเดินอาหาร: คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเสีย

ระบบประสาท: ตาพร่า พูดไม่ชัด หรือหมดสติ

คำแนะนำเพื่อป้องกันการได้รับพิษไนไตรท์

หลีกเลี่ยงการบริโภคผักดองหรืออาหารหมักที่เก็บไว้นานเกิน 24 ชั่วโมง ควรเก็บในตู้เย็นและบริโภคให้หมดโดยเร็ว

ไม่ควรใช้สารไนไตรท์ผิดวัตถุประสงค์ โดยเฉพาะสารอุตสาหกรรมที่ลักษณะคล้ายเกลือ ควรติดฉลากแยกให้ชัดเจน

หากสงสัยว่าได้รับพิษ ควรรีบทำให้อาเจียน ดื่มนมหรือเต้าหู้ขาวเพื่อชะลอการดูดซึม และรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

กรณีของชายวัย 25 ปีรายนี้เป็นอุทาหรณ์สำคัญที่สะท้อนถึงภัยร้ายจากสารเคมีที่อาจแฝงอยู่ในอาหาร หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจส่งผลให้ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลวและเสียชีวิตในระยะเวลาอันสั้น การให้ความสำคัญกับความสะอาด ปลอดภัย และระยะเวลาในการเก็บรักษาอาหาร จึงเป็นแนวทางป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับทุกครอบครัว