นักสืบโซเชียล จับโป๊ะ!! นักบินอวกาศจีน "ตั้งแก้วน้ำบนโต๊ะได้โดยไม่ลอย"

แชร์วิจารณ์จับโป๊ะกันสนั่น จนเป็นข่าวโอละพ่อ ที่เหล่านักสืบโซเชียล เข้ามาจับผิด กรณีนักบินอวกาศจีน ตั้งแก้วน้ำบนโต๊ะได้โดยไม่ลอย  ช่วงที่ที่นักบินอวกาศของประเทศจีน โพสต์ทักทายประชาชน จากบนสถานีอวกาศเทียนกง

โดยที่มีคลิปวิดีโอจากสถานีอวกาศเทียนกงของจีน (Tiangong Space Station) ที่ถูกแชร์อย่างกว้างขวางบนโซเชียลมีเดีย โดยเป็นส่วนหนึ่งของรายการ “Tiangong Class” ซึ่งจัดขึ้นโดยนักบินอวกาศจีนเพื่อสาธิตหลักการทางฟิสิกส์ในสภาพไร้น้ำหนัก (microgravity)

ซึ่งฃ คลิปดังกล่าวกลับถูกนำไปวิเคราะห์โดย “นักสืบโซเชียล” ที่ตั้งข้อสังเกตว่าในฉากหนึ่งมีแก้วน้ำตั้งอยู่บนโต๊ะโดยไม่ลอยขึ้นแม้แต่น้อย จนเกิดเป็นข้อสงสัยและทฤษฎีสมคบคิดว่าภาพนั้นอาจถูกจัดฉากบนโลก ไม่ได้บันทึกในสภาพไร้น้ำหนักจริง

ชมคลิปก่อนๆ..

ในเนื้อหาของคลิปเต็มในคลิปฉบับเต็ม นักบินอวกาศหวังอี้ผิง (Wang Yaping) และเพื่อนร่วมทีมจากภารกิจ Shenzhou‑13 ได้สาธิตการทดลองวิทยาศาสตร์ด้วยการนำแก้วบรรจุน้ำใสขึ้นมาแสดงต่อกล้อง ผ่านการใช้หลอดดูดเติมน้ำจากกระเป๋า (liquid transfer pouch) เข้าสู่แก้ว จากนั้นจึงติดแก้วไว้กับโต๊ะด้วยแถบเวลโคร (Velcro) เพื่อความปลอดภัยต่ออุปกรณ์อื่นๆ บนสถานีอวกาศ

จุดประสงค์ของการทดลองนี้คือสอนเรื่องแรงลอยตัว (buoyancy) ในสภาพไร้น้ำหนัก โดยให้เด็กนักเรียนที่ชมการถ่ายทอดสดได้สังเกตว่าสิ่งที่เกิดขึ้นแตกต่างจากบนโลกอย่างไร

เลยเป็นข้อสังเกตของ เหล่านักสืบโซเชียล ผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียบางส่วนตั้งคำถามว่า ในสภาพไร้น้ำหนัก น้ำควรลอยออกจากแก้วเป็นก้อนหรือเป็นฟอง (floating blobs) มิใช่คงตัวราวกับอยู่บนพื้นโลก พวกเขามองว่านี่อาจเป็นหลักฐานว่าคลิปถูกจัดฉากบนโลกจริงๆ โดยอ้างว่าหากเป็นสภาพไร้น้ำหนักแท้ น้ำจะต้องไม่ยึดติดกับแก้วเช่นนี้

 บางรายยังลุกลามไปถึงการตั้งข้อสงสัยต่อความโปร่งใสของโครงการอวกาศจีน ว่าการสาธิตดังกล่าวอาจเป็นแค่โชว์เชิงโฆษณา ไม่ได้สะท้อนความก้าวหน้าในด้านยานอวกาศอย่างแท้จริง

คำอธิบายทางวิทยาศาสตร์: แรงตึงผิว (Surface Tension)
นักวิชาการหลายคนให้ข้อมูลเพื่อโต้แย้งทฤษฎีเหล่านี้ว่า ปรากฏการณ์ที่น้ำไม่ลอยขึ้นจากแก้วในสภาพไร้น้ำหนัก เป็นผลมาจาก แรงตึงผิวของน้ำ ซึ่งเกิดจากแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลน้ำที่สูงกว่าการยึดเหนี่ยวกับอากาศรอบข้าง (cohesion > adhesion)

 Jordan Bimm นักประวัติศาสตร์อวกาศจาก University of Chicago ระบุว่า “หากไม่ถูกผลักด้วยแรงภายนอก น้ำจะยังคงเกาะกับผนังแก้วเป็นก้อนก้อนเดียวกันในสภาพไร้น้ำหนัก”การติดตั้งแก้วบนโต๊ะ ในคลิปฉบับเต็ม ยังเผยให้เห็นว่าแก้วถูกติดไว้กับโต๊ะด้วยแถบเวลโครซึ่งยึดให้แก้วไม่ลอยขึ้นไปในอากาศ และนักบินอวกาศยังใช้หลอดดูดเติมน้ำช้าๆ เพื่อไม่ให้เกิดการพุ่งออกจากแก้วจนลอยกระจายไปทั่วโมดูล

ข้อมูลจาก Annie Lab ก็สนับสนุนว่า “ภาชนะถูกยึดไว้แน่นด้วยแถบ Velcro เพื่อลดความเสี่ยงต่อการลอยออก และเมื่อเติมน้ำช้าๆ ผ่านหลอด น้ำจะใส่ก้อนคงตัวในภาชนะได้ตามปกติ”

เรื่องราวนี้ไม่ได้เป็นการจัดฉาก การอธิบายดังกล่าวช่วยยืนยันว่า คลิปนี้ไม่ได้ถูกจัดฉาก หรือเป็นหลักฐานว่า “จีนไม่ได้ขึ้นสถานีอวกาศจริง” แต่เป็นส่วนหนึ่งของบทเรียนวิทยาศาสตร์ออนไลน์ ที่นำเสนอปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์ในสภาพไร้น้ำหนักแก่เด็กนักเรียนทั่วประเทศจีน

ด้านผู้เชี่ยวชาญด้านโครงการอวกาศจีนจาก University of Manchester ยังระบุว่า วิดีโอดังกล่าวมีวัตถุประสงค์ให้ผู้ชมเข้าใจหลักการเบื้องต้น มากกว่าการโชว์ไฮเทคหรือหวังผลทางการเมือง

สรุปแล้วคือ คลิปที่แก้วน้ำตั้งอยู่บนโต๊ะโดยไม่ลอย ถูกแชร์และตั้งข้อสงสัยบนโซเชียลว่าอาจเป็นของปลอม แก้วถูกติดด้วย Velcro และนำน้ำเข้าแก้วด้วยหลอดช้าๆ เพื่อให้แรงตึงผิวของน้ำยึดเกาะกับผนังภาชนะได้อย่างสมบูรณ์

ปรากฏการณ์นี้สอดคล้องกับหลักฟิสิกส์ในสภาพไร้น้ำหนัก และเป็นส่วนหนึ่งของบทเรียน “Tiangong Class” ไม่ใช่การจัดฉากเพื่อหลอกลวง

ด้วยข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญและหลักฐานในคลิปฉบับเต็ม จึงสรุปได้ว่า “วิดีโอนี้เป็นการสาธิตทางวิทยาศาสตร์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าประเทศจีนไม่มาถึงอวกาศจริง” โดยปรากฏการณ์ที่เห็นเป็นผลจากแรงตึงผิวและการยึดแก้วด้วยแถบ Velcro