บทวิเคราะห์: วิสัยทัศน์ของ คุณพ่อสุขวิช รังสิตพล ต่อสถาบันราชภัฏ และผลกระทบจากกฎหมายปี 2548

บทวิเคราะห์: วิสัยทัศน์ของ คุณพ่อสุขวิช รังสิตพล ต่อสถาบันราชภัฏ และผลกระทบตามกฎหมายปี 2548
1. วิสัยทัศน์ดั้งเดิม: “ราชภัฏโมเดลเทคโนโลยีภูมิภาค”

ในช่วงการอภิวัฒน์การศึกษา2538
คุณพ่อสุขวิช รังสิตพล ได้นิยามบทบาทใหม่ของ “สถาบันราชภัฏ” ว่า:“ราชภัฏต้องไม่ใช่แค่โรงเรียนฝึกครู แต่ต้องเป็นสถาบันเทคโนโลยี
ประจำภูมิภาคเพื่อให้ลูกชาวบ้านได้เรียนวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม และสุขภาพ โดยไม่ต้องย้ายเข้ากรุงเทพฯ”
โดยอาศัยแนวคิด “ธรรมศาสตร์โมเดล” ซึ่งท่านเคยผลักดันสำเร็จสมัยเป็นนายกสมาคมธรรมศาสตร์
และยกระดับแนวคิดไปสู่ “MIT Model” หรือ “ราชภัฏ = MIT แห่งประเทศไทย” เพื่อยกระดับท้องถิ่น

ด้วยเทคโนโลยีแนวทางที่ดำเนินการในยุคนั้น ได้แก่:

• เปิดสาขาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสุขภาพในสถาบันราชภัฏทั่วประเทศ
• จัดตั้ง ศูนย์วิทยาศาสตร์ ในราชภัฎ 17 แห่ง กระจายตามภูมิภาค
• ปรับปรุงอาคารเรียน ห้องปฏิบัติการ และครุภัณฑ์ทางวิทยาศาสตร์
• สนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนาสำหรับอาจารย์ในสาย STEM

2. การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง: พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2548

เมื่อมีการเปลี่ยนรัฐบาล นโยบายการศึกษาถูกปรับอย่างมีนัยสำคัญ โดยการตรา พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2548 ซึ่งส่งผลดังนี้:

• เปลี่ยนชื่อ “สถาบันราชภัฏ” เป็น “มหาวิทยาลัยราชภัฏ”
• เปลี่ยนภารกิจหลักจากสถาบันเทคโนโลยี เป็น สถาบันผลิตครู และเน้นวิชาสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์
• งบประมาณและนโยบายด้านวิทยาศาสตร์-เทคโนโลยี ถูกลดทอน
• หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ทยอยถูกยกเลิกหรือไม่ได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม

3. ผลกระทบระยะยาว

3.1 ต่อผู้เรียน

• นักศึกษาในภูมิภาค สูญเสียโอกาสเข้าถึงการศึกษาด้านเทคโนโลยีใกล้บ้าน
• ผู้สำเร็จการศึกษาจากสายวิทย์-เทคโนโลยีของราชภัฏในรุ่นก่อนหน้า ถูกลดคุณค่า ในตลาดแรงงาน

3.2 ต่อชุมชนและเศรษฐกิจท้องถิ่น

• เศรษฐกิจระดับภูมิภาค ขาดแคลนแรงงานทักษะสูงในสาขา STEM
• โอกาสพัฒนาอุตสาหกรรมท้องถิ่น ถูกจำกัดจากการขาดบุคลากรเทคโนโลยี

3.3 ต่อภาพลักษณ์ของสถาบันราชภัฏ

• จากสถาบันเทคโนโลยีประจำภูมิภาค กลับถูกมองเป็น “โรงเรียนฝึกครูราคาถูก”
• บทบาทเชิงยุทธศาสตร์ในการพัฒนาอุตสาหกรรมและนวัตกรรมระดับท้องถิ่น ถูกลดความ
สำคัญลงอย่างชัดเจน

4. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

เพื่อคืนศักยภาพของสถาบันราชภัฏตามเจตนารมณ์ของ ศ.ดร.สุขวิช รังสิตพล ควรมีแนวทางดำเนินการ ดังนี้:

• ฟื้นฟูหลักสูตรและงบวิจัยด้าน STEM ในมหาวิทยาลัยราชภัฏทั่วประเทศ

• สนับสนุน ราชภัฏในฐานะศูนย์วิทยาการของท้องถิ่น:

◦ เช่น ราชภัฏภาคอีสาน = ศูนย์พลังงานชีวมวล

◦ ราชภัฏภาคเหนือ = เทคโนโลยีการเกษตร

◦ ราชภัฏภาคกลางและใต้ = เทคโนโลยีตามบริบทพื้นที่ (การท่องเที่ยว อาหาร แปรรูป
ฯลฯ)

•
• ยกระดับโครงสร้างพื้นฐาน และสร้างเครือข่ายอาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์ในภูมิภาค

• เปิดช่องทาง ความร่วมมือกับภาคเอกชนและอุตสาหกรรม เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีในชุมชน