รู้หรือไม่? ปัจจุบันประเทศฝรั่งเศสมีพรรคคอมมิวนิสต์อย่างเป็นทางการอยู่
อิทธิพลของแนวคิดคอมมิวนิสต์ในยุโรปตะวันตกอาจถูกลดความสำคัญลงในปัจจุบัน แต่รู้หรือไม่ว่าฝรั่งเศส—ประเทศที่เป็นสัญลักษณ์ของเสรีภาพและประชาธิปไตย—มีพรรคคอมมิวนิสต์ที่เป็นทางการและมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน? บทความนี้จะพาคุณเจาะลึกถึงประวัติความเป็นมา บทบาท และอิทธิพลของพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสที่ยังคงดำรงอยู่จนถึงปัจจุบัน
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศส
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศส หรือที่รู้จักในชื่อภาษาฝรั่งเศสว่า "Parti communiste français" (PCF) เป็นพรรคการเมืองทางการที่ก่อตั้งขึ้นในประเทศฝรั่งเศส โดยยึดหลักการของลัทธิมาร์กซิสต์-เลนินนิสต์ พรรคนี้มีอุดมการณ์หลักคือการสนับสนุนระบบสังคมนิยมและต่อต้านทุนนิยม โดยมุ่งมั่นที่จะปกป้องสิทธิของชนชั้นกรรมกรและชนชั้นแรงงาน
ตามข้อมูลจากสถาบันวิจัย Sciences Po Paris (2019) พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเป็นหนึ่งในพรรคคอมมิวนิสต์ที่เก่าแก่ที่สุดในยุโรปตะวันตก และยังคงมีสมาชิกอย่างเป็นทางการมากกว่า 50,000 คนในปี 2020 แม้ว่าจำนวนนี้จะลดลงอย่างมากจากช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดในทศวรรษ 1970 ที่มีสมาชิกมากกว่า 500,000 คน
การศึกษาจาก University of Paris-Sorbonne เมื่อปี 2018 พบว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสยังคงมีฐานเสียงที่มั่นคงในเขตอุตสาหกรรมบางส่วนของประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ชานเมืองปารีสและเมืองอุตสาหกรรมทางตอนเหนือของฝรั่งเศส
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีมานานเท่าไร
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1920 จากการแยกตัวออกมาจากพรรคสังคมนิยมฝรั่งเศส (Section Française de l'Internationale Ouvrière - SFIO) ในการประชุมที่เมืองตูร์ (Tours) การแยกตัวนี้เกิดขึ้นหลังจากการปฏิวัติรัสเซียในปี 1917 และการก่อตั้งองค์กรนานาชาติคอมมิวนิสต์ (Comintern) โดยเลนิน
ศาสตราจารย์ Marc Lazar จากสถาบัน Sciences Po Paris (2018) อธิบายว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสได้ผ่านช่วงเวลาสำคัญมากมายในประวัติศาสตร์การเมืองฝรั่งเศส:
- ยุคทศวรรษ 1930s: เป็นส่วนหนึ่งของแนวร่วม "Popular Front" ต่อต้านลัทธิฟาสซิสต์
- ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2: มีบทบาทสำคัญในขบวนการต่อต้านนาซีเยอรมัน (Resistance)
- หลังสงครามโลกครั้งที่ 2: เป็นพรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดในฝรั่งเศสชั่วระยะเวลาหนึ่ง โดยได้รับคะแนนเสียงมากถึง 28% ในการเลือกตั้งทั่วไปปี 1946
- ยุคสงครามเย็น: พรรคยังคงมีอิทธิพลสูงแต่เริ่มถูกโดดเดี่ยวทางการเมืองเนื่องจากการสนับสนุนสหภาพโซเวียต
- ทศวรรษ 1970-1980: เริ่มลดบทบาทลงเมื่อพรรคสังคมนิยมภายใต้การนำของฟรองซัวส์ มิตเตอรร็อง กลายเป็นพรรคฝ่ายซ้ายหลักของฝรั่งเศส
ข้อมูลจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติฝรั่งเศส (Archives Nationales de France) แสดงให้เห็นว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีประวัติอันยาวนานกว่า 100 ปี ซึ่งทำให้เป็นหนึ่งในพรรคการเมืองที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงดำเนินงานในฝรั่งเศสและยุโรปตะวันตก
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีบทบาทอะไรบ้างในประเทศ
ตลอดประวัติศาสตร์อันยาวนาน พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสได้มีบทบาทสำคัญในการเมืองและสังคมฝรั่งเศสหลายประการ:
1. บทบาททางการเมืองระดับชาติ
การศึกษาโดย Rouban (2019) จากศูนย์วิจัยทางการเมือง CEVIPOF พบว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเคยมีตัวแทนในรัฐสภาฝรั่งเศสมาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดมีสมาชิกรัฐสภามากกว่า 150 คน แม้ว่าปัจจุบันจำนวนนี้จะลดลงเหลือเพียงไม่กี่สิบคน แต่พรรคยังคงมีตัวแทนในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาฝรั่งเศส
ในปี 1981 พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเคยร่วมรัฐบาลกับพรรคสังคมนิยมภายใต้การนำของประธานาธิบดีฟรองซัวส์ มิตเตอรร็อง โดยมีรัฐมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์ 4 คนในคณะรัฐมนตรี นับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1947 ที่คอมมิวนิสต์ได้เข้าร่วมรัฐบาลฝรั่งเศส (Roger, 2017)
2. บทบาทในการปกครองท้องถิ่น
ข้อมูลจากกระทรวงมหาดไทยฝรั่งเศส (2020) แสดงให้เห็นว่าพรรคคอมมิวนิสต์ยังคงมีอิทธิพลอย่างมากในการเมืองระดับท้องถิ่น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เรียกว่า "เข็มขัดแดง" (Ceinture Rouge) รอบกรุงปารีส และในเมืองอุตสาหกรรมทางตอนเหนือของประเทศ
ในปี 2020 มีเทศบาลมากกว่า 150 แห่งที่มีนายกเทศมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์ รวมถึงเมืองสำคัญหลายแห่ง เช่น Saint-Denis และ Le Havre ในช่วงเวลาต่างๆ
3. บทบาทในขบวนการแรงงาน
การวิจัยโดย Andolfatto และ Labbé (2017) พบว่าพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีความสัมพันธ์อันแนบแน่นกับสหภาพแรงงานสำคัญของฝรั่งเศส โดยเฉพาะ Confédération Générale du Travail (CGT) ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ
สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์มักมีบทบาทสำคัญในการเคลื่อนไหวและการประท้วงของแรงงาน โดยเฉพาะในช่วงปี 1968 ที่เกิดการประท้วงครั้งใหญ่ของนักศึกษาและกรรมกร และเหตุการณ์การประท้วงครั้งสำคัญอื่นๆ ในประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส
4. บทบาททางวัฒนธรรมและปัญญาชน
ตามการศึกษาของ Sirinelli (2020) พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเคยมีอิทธิพลอย่างมากในวงการปัญญาชนและวัฒนธรรมฝรั่งเศส โดยมีปัญญาชนและศิลปินชื่อดังหลายคนที่เคยเป็นสมาชิกหรือสนับสนุนพรรค เช่น ลุยส์ อารากอง, ปาโบล ปิกัสโซ, และฌอง-ปอล ซาร์ตร์ (ในบางช่วงเวลา)
หนังสือพิมพ์ "L'Humanité" ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ทางการของพรรคที่ก่อตั้งตั้งแต่ปี 1904 ยังคงตีพิมพ์อยู่จนถึงปัจจุบัน แม้จะประสบปัญหาทางการเงินและต้องลดจำนวนการพิมพ์ลงอย่างมาก
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีบทบาทอะไรบ้างในปัจจุบัน
แม้จะสูญเสียอิทธิพลทางการเมืองไปมากเมื่อเทียบกับในอดีต แต่พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสยังคงมีบทบาทในหลายด้านในการเมืองและสังคมฝรั่งเศสปัจจุบัน:
1. การมีส่วนร่วมในรัฐสภาและการเมืองระดับชาติ
ตามข้อมูลจากสภาผู้แทนราษฎรฝรั่งเศส (Assemblée Nationale) ในปี 2022 พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 12 คน จากจำนวนทั้งหมด 577 คน โดยส่วนใหญ่ได้รับเลือกตั้งภายใต้พันธมิตรฝ่ายซ้าย "New Popular Front" (Nouveau Front Populaire) ร่วมกับพรรคฝ่ายซ้ายอื่นๆ
การศึกษาโดย Revue Politique et Parlementaire (2023) พบว่าแม้จะมีจำนวนตัวแทนไม่มาก แต่สมาชิกรัฐสภาจากพรรคคอมมิวนิสต์มักมีบทบาทสำคัญในการอภิปรายเกี่ยวกับนโยบายสังคม แรงงาน และเศรษฐกิจ
2. การบริหารท้องถิ่น
พรรคคอมมิวนิสต์ยังคงมีอิทธิพลในระดับท้องถิ่น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เรียกว่า "เข็มขัดแดง" (Ceinture Rouge) รอบกรุงปารีส งานวิจัยของ Lebaron (2021) พบว่าในปี 2020 มีเทศบาลประมาณ 150 แห่งที่บริหารโดยนายกเทศมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์
ตามรายงานของหนังสือพิมพ์ Le Monde (2023) เมืองที่มีนายกเทศมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์มักเน้นนโยบายด้านการเคหะสาธารณะ (social housing), สวัสดิการสังคม และการส่งเสริมวัฒนธรรมและการศึกษาสำหรับชนชั้นแรงงาน
3. การเคลื่อนไหวทางสังคม
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสยังคงมีบทบาทในการสนับสนุนการเคลื่อนไหวทางสังคม โดยเฉพาะการประท้วงแรงงานและการต่อต้านนโยบายรัดเข็มขัด การวิเคราะห์โดย Centre d'études de la vie politique française (2022) พบว่าสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์มีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการประท้วงต่อต้านการปฏิรูประบบบำนาญในปี 2019-2020 และการเคลื่อนไหวของกลุ่ม "เสื้อกั๊กเหลือง" (Gilets Jaunes)
ข้อมูลจาก Médiapart (2022) ระบุว่าพรรคคอมมิวนิสต์ยังคงมีความสัมพันธ์อันแนบแน่นกับสหภาพแรงงานฝรั่งเศส โดยเฉพาะ CGT (Confédération Générale du Travail) ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานที่ใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศ
4. สื่อและการเผยแพร่แนวคิด
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสยังคงเผยแพร่แนวคิดผ่านสื่อของตนเอง แม้จะมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ หนังสือพิมพ์ L'Humanité ซึ่งก่อตั้งโดยฌอง โฌเรส (Jean Jaurès) ในปี 1904 และมีความเชื่อมโยงกับพรรคคอมมิวนิสต์มายาวนาน ยังคงตีพิมพ์ทั้งในรูปแบบสิ่งพิมพ์และออนไลน์
นอกจากนี้ พรรคยังดำเนินกิจกรรมทางวัฒนธรรมและการศึกษา เช่น การจัดเทศกาล Fête de l'Humanité ประจำปี ซึ่งเป็นงานเทศกาลการเมืองและวัฒนธรรมที่จัดขึ้นตั้งแต่ปี 1930 และยังคงดึงดูดผู้เข้าร่วมหลายแสนคนทุกปี (Fondation Gabriel Péri, 2023)
5. ความร่วมมือกับพรรคฝ่ายซ้ายอื่นๆ
ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสได้พัฒนาความร่วมมือกับพรรคฝ่ายซ้ายอื่นๆ เพื่อเพิ่มอิทธิพลทางการเมือง การศึกษาโดย Grunberg (2021) พบว่าพรรคมักเข้าร่วมในแนวร่วมฝ่ายซ้าย (left-wing coalitions) ในการเลือกตั้งระดับชาติ เช่น France Insoumise และ New Popular Front
ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสปี 2022 พรรคคอมมิวนิสต์ได้ส่งผู้สมัคร Fabien Roussel ลงแข่งขันโดยได้รับคะแนนเสียง 2.3% แต่ในการเลือกตั้งทั่วไปที่ตามมา พรรคได้เข้าร่วมกับแนวร่วมฝ่ายซ้าย NUPES (Nouvelle Union populaire écologique et sociale)
ความนิยมพรรคคอมมิวนิสต์ในประเทศฝรั่งเศส
ความนิยมของพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสได้เปลี่ยนแปลงอย่างมากตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา โดยแบ่งเป็นช่วงสำคัญๆ ได้ดังนี้:
ยุครุ่งเรือง (1945-1956)
ตามข้อมูลจากสถาบันสถิติแห่งชาติฝรั่งเศส (INSEE) หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 พรรคคอมมิวนิสต์ได้รับความนิยมสูงสุด โดยในการเลือกตั้งปี 1946 ได้รับคะแนนเสียงสูงถึง 28.2% กลายเป็นพรรคที่ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุดในฝรั่งเศส (Kriegel, 1970)
ความนิยมในช่วงนี้เกิดจากบทบาทสำคัญของพรรคในขบวนการต่อต้าน (Resistance) ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และความผิดหวังต่อระบบการเมืองก่อนสงคราม
ยุคถดถอย (1956-1981)
การศึกษาของ Tartakowsky (2017) พบว่าความนิยมของพรรคเริ่มลดลงหลังจากการปราบปรามการลุกฮือในฮังการีปี 1956 โดยสหภาพโซเวียต และเหตุการณ์ปี 1968 ที่พรรคถูกมองว่าไม่สนับสนุนการประท้วงของนักศึกษาอย่างเต็มที่
ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 1981 ผู้สมัครจากพรรคคอมมิวนิสต์ได้คะแนนเสียงเพียง 15.3% ลดลงอย่างมากจากช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
ยุคปัจจุบัน (1990-ปัจจุบัน)
หลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสประสบกับวิกฤตอัตลักษณ์และสูญเสียคะแนนเสียงอย่างมาก ตามข้อมูลจากคณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งชาติฝรั่งเศส ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2017 ผู้สมัครจากพรรคคอมมิวนิสต์ได้รับคะแนนเสียงเพียง 1.9% เท่านั้น
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยของ Jadot และ Tiberj (2022) พบว่าพรรคยังคงมีฐานเสียงที่มั่นคงในบางพื้นที่ โดยเฉพาะในเขตชานเมืองที่มีประชากรชนชั้นแรงงานอาศัยอยู่หนาแน่น และในการเลือกตั้งท้องถิ่นยังคงประสบความสำเร็จในหลายพื้นที่
สรุปบทความพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งในปัจจุบัน
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของการอยู่รอดของอุดมการณ์ทางการเมืองในระบบประชาธิปไตยตะวันตก แม้ว่าความนิยมจะลดลงอย่างมากจากยุครุ่งเรืองในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่พรรคยังคงดำรงอยู่และมีบทบาทในการเมืองฝรั่งเศสมากว่าศตวรรษ
ประวัติศาสตร์อันยาวนานของพรรคสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตทางการเมืองของฝรั่งเศสและยุโรปตะวันตก จากยุคที่แนวคิดคอมมิวนิสต์เป็นกระแสหลักในการต่อสู้ทางการเมือง สู่ยุคปัจจุบันที่พรรคต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในบริบทการเมืองที่เปลี่ยนแปลงไป
การศึกษาล่าสุดจาก Sciences Po Paris (2023) ระบุว่าแม้พรรคคอมมิวนิสต์จะไม่มีโอกาสกลับมาเป็นพรรคใหญ่ในฝรั่งเศสอีกครั้ง แต่ก็ยังคงมีความสำคัญในฐานะพลังทางการเมืองที่เป็นตัวแทนของกลุ่มผลประโยชน์บางกลุ่ม และเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การเมืองฝรั่งเศสที่ไม่อาจลบเลือนได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสก่อตั้งเมื่อไร?
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสก่อตั้งอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1920 ที่เมืองตูร์ (Tours) เกิดจากการแยกตัวออกมาจากพรรคสังคมนิยมฝรั่งเศส ภายหลังการปฏิวัติรัสเซียในปี 1917
2. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเคยเป็นพรรครัฐบาลหรือไม่?
ใช่ พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเคยร่วมรัฐบาลในช่วงสั้นๆ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (1944-1947) และอีกครั้งในช่วงต้นของรัฐบาลประธานาธิบดีฟรองซัวส์ มิตเตอรร็อง (1981-1984) โดยมีรัฐมนตรีจากพรรคคอมมิวนิสต์ในคณะรัฐมนตรี
3. ปัจจุบันพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีจำนวนสมาชิกเท่าไร?
ตามข้อมูลจากพรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเอง (2022) พรรคมีสมาชิกประมาณ 50,000-60,000 คน ซึ่งลดลงอย่างมากจากช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดในทศวรรษ 1970 ที่มีสมาชิกมากกว่า 500,000 คน
4. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีความสัมพันธ์กับพรรคคอมมิวนิสต์ในประเทศอื่นอย่างไร?
ในอดีต พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีความสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับพรรคคอมมิวนิสต์โซเวียตและขบวนการคอมมิวนิสต์นานาชาติ อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 พรรคได้พัฒนาแนวทาง "ยูโรคอมมิวนิสต์" (Eurocommunism) ที่เป็นอิสระมากขึ้นจากมอสโก (Berlinguer, 1976)
5. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสสนับสนุนนโยบายใดในปัจจุบัน?
ปัจจุบันพรรคสนับสนุนนโยบายสังคมนิยมประชาธิปไตย เน้นการเพิ่มค่าแรงขั้นต่ำ, การขยายบริการสาธารณะ, การต่อต้านการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ, และการสนับสนุนสิทธิแรงงาน ตามแถลงการณ์ของพรรคในปี 2023
6. ประชาชนฝรั่งเศสในปัจจุบันมีทัศนคติอย่างไรต่อพรรคคอมมิวนิสต์?
ผลสำรวจโดยสถาบัน IFOP ในปี 2021 พบว่า 8% ของประชาชนฝรั่งเศสมีทัศนคติเชิงบวกต่อพรรคคอมมิวนิสต์ 35% เป็นกลาง และ 57% มีทัศนคติเชิงลบ โดยคนรุ่นใหม่มีแนวโน้มที่จะไม่มีความคิดเห็นชัดเจนเกี่ยวกับพรรค เนื่องจากไม่คุ้นเคยกับประวัติศาสตร์ของพรรค
7. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสมีโอกาสกลับมามีอิทธิพลทางการเมืองมากขึ้นในอนาคตหรือไม่?
นักวิเคราะห์การเมืองส่วนใหญ่มองว่าเป็นไปได้ยากที่พรรคจะกลับมามีอิทธิพลในระดับประเทศอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม Lefebvre (2021) ชี้ว่าในบริบทปัจจุบันที่มีความไม่พอใจต่อระบบทุนนิยมเสรีและความเหลื่อมล้ำที่เพิ่มขึ้น อาจเปิดโอกาสให้พรรคมีบทบาทในฐานะส่วนหนึ่งของแนวร่วมฝ่ายซ้ายที่กว้างขึ้น
8. พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสแตกต่างจากพรรคฝ่ายซ้ายอื่นๆ ในฝรั่งเศสอย่างไร?
พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศสเน้นอุดมการณ์มาร์กซิสต์และการเคลื่อนไหวของชนชั้นแรงงานมากกว่าพรรคสังคมนิยม (Parti Socialiste) ที่มีแนวทางสายกลางมากกว่า ในขณะที่พรรค La France Insoumise มีแนวทางประชานิยมฝ่ายซ้าย (left-wing populism) ที่เน้นการต่อต้านสถาบันของสหภาพยุโรปและระบบเสรีนิยมใหม่ (Bréchon, 2019)
บทความที่น่าสนใจ by News Daily TH
✪ โกลด์แมน แซคส์ เคยกว้านซื้อหนี้คนไทยช่วงวิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้ง
✪ ประเทศที่มีการเก็บค่าถุงพลาสติกร้านค้ามีประเทศอะไรบ้าง? อัตราอยู่ที่เท่าไร?
หากอ่านแล้วบทความมีประโยชน์ กดโหวต ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️ ให้ด้วยนะคะ














