กัปตันดังแฉหมดเปลือก เหตุบินไทยเสื่อมถอย เมื่ออดีตนายกฯ ทำให้ใครๆก็สามารถบินได้

เรื่องเล่าจาก กัปตันมนูญ เจริญลอย แห่งแอร์เอเชีย ผู้ที่เป็นคนขับเครื่อง ไปรับคนไทยกลับจากอู่ฮั่น เมื่อช่วงแรกๆ ที่มีการระบาดของ โค วิด 19 เมื่อเดือน กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา โพสต์ข้อความผ่านเฟสบุ๊ก แสดงความคิดเห็น กรณีที่รัฐจะมีมาตรการอุ้ม การบินไทย หลังขาดทุนอย่างหนักในช่วงปีหลัง โดยมีใจความดังนี้

เรื่องเล่าที่เขาเล่ามา ยาวหน่อย ถ้าขี้เกียจไม่ต้องอ่านนะครับ อาจจะเครียดนิดๆ จริงไม่จริงไม่รู้ ฟังหูไว้หูครับ

เมื่อสิบกว่าปีก่อน การบินของประเทศเรายังไม่เฟื่องฟู มีสายการบินเล็กๆ เกิดขึ้นบ้าง แต่ก็กระท่อนกระแท่น

นอกจาก การบินไทย ที่เราเรียกว่าสายการบินแห่งชาติแล้ว ที่ผมจำได้ก็มี ภูเก็ตแอร์ โอเรียนท์ อันดามัน และ บางกอกแอร์ ซึ่งถ้าไม่นับบางกอก บริษัทอื่นๆ ก็ล้มลุกคลุกคลาน นักบินส่วนใหญ่ถ้าไม่ใช่นักบินต่างชาติ ก็เป็นนักบินของกองทัพต่างๆ ที่เอาเวลาว่างจากบินที่กองทัพมาแอบบินกับสายการบิน (ตอนหลังกองทัพสั่งห้ามเด็ดขาด ทำให้นักบินเหล่านั้นลาออก)

ก่อนเปิด น่านฟ้าเสรี ในปี 45 ถ้าผมจำไม่ผิด สายการบินที่มีในไทย ห้ามบินทับเส้นทางของการบินไทยเด็ดขาด โดยเฉพาะเมืองหลักเช่นเชียงใหม่ ถ้าเราจะนั่งเครื่องบางกอก ต้องไปแวะสุโขทัย ถึง ไปเชียงใหม่ได้ เช่นเดียวกับสายอื่นๆ ต้องหาที่แวะ เพื่อหลีกเลี่ยงการบินทับสายการบินแห่งชาติ

แม้แต่ เมืองรอง ที่ การบินไทย ไม่บิน แต่ถือสิทธิ์การบิน น่าน สกล นครพนม เหล่านี้ คนที่จะมาบินต้องบินในนามของการบินไทย หรือโค้ดแชร์ ถึงจะมีสิทธิ์บิน คำว่าผูกขาดน่านฟ้า อย่างที่เขาพูดมันคือเรื่องจริง

แม้สายการบินอื่น บินแทน แต่ราคาตั๋ว เขาต้องกำหนดเอง เพราะเขาสงวนสิทธิ์ ที่จะกลับมาบินเมื่อไหร่ก็ได้ จะไปขายตั๋วถูกๆ แล้วเขาอยากกลับมาบิน จะมาขายแพงเขาก็โดนด่า ผู้บริหารท่านหนึ่งที่คลุกคลีกับการบินไทย บอกผม

ดังนั้น ด้วยค่าตั๋วที่สูงลิ่ว เพราะการผูกขาด คนที่จะได้นั่งเครื่องบิน จะมีแค่คนรวย ดารา ข้าราชการเท่านั้น การได้ขึ้นเครื่องบินสักครั้งในชีวิต มันจึงเป็นความฝันของคนหลายคน โดยเฉพาะคนรุ่นๆผม คนที่ทำงานกับเครื่องบิน ทุกสายงานจึงถูกยกย่องจากสังคม แอร์คือนางฟ้า นักบินคือเทวดา

ว่ากันว่า ความพราวของคนในบริษัทฯ พุ่งถึงขีดสุด ถึงขั้นประกาศว่า นักบินแอร์ไลน์ที่แท้จริง ในประเทศนี้ มีแค่การบินไทย ที่เหลือไม่ใช่ ผมฟังแล้วก็เฉยๆนะ มันเรื่องของนักบินแอร์ไลน์ที่เขาจะข่มกัน ผมนักบินกองทัพ ไม่ได้สนใจอยู่แล้ว

แล้วมันก็เกิด สิ่งที่ทุกคนไม่คาดคิดเกิดขึ้น เมื่อมีนายกฯคนหนึ่ง ต้องการให้การบินไทย เปิดโลวคอสต์ เพื่อดึงคนที่อยากเดินทางโดยเครื่องบิน แต่รายได้น้อย สามารถเดินทางโดยเครื่องบินได้ แต่เท่าที่ผมตามข่าว เหมือนผู้บริหารการบินไทยในสมัยนั้น ไม่เห็นด้วยเท่าไหร่ บอกว่าโลว์คอส ไม่มีทางเกิดขึ้นในประเทศไทย เพราะคนไทย ไม่เคยชิน

เขาเลยหันไปหามาเลเซีย และตั้งสายการบินร่วมกันขึ้นมา สายการบินหลายสาย ตั้งพันธมิตร เพื่อไม่ให้แอร์เอเชียตั้งไข่ได้ ผมรู้เพราะเพิ่งลาออกจากกองทัพ และได้มีส่วนรู้เห็น ผู้บริหารของทั้งสองสายการบิน ถึงขนาดจับมือกัน ขัดขวางทุกโปรโมชัน ผมให้สามปี มันต้องล้ม ผู้บริหารท่านหนึ่งพูดในที่ประชุม

แต่ดูเหมือน แอร์เอเชีย เขาจะไม่สนใจอะไร สิ่งที่เขาทำคือ ทำให้คนที่อยากขึ้นเครื่องบินครั้งแรกในชีวิต ได้สมหวัง ทั้งโปร 0บาท ทั้งราคาต่ำ ซึ่งผมยังงง มันจะได้อะไรวะ มันคงจะล้ม เหมือนผู้บริหารท่านนั้นบอกนั่นแหละ แถมโดนรุมยำขนาดนี้ คงไม่เหลือ

การสร้างกลุ่มลูกค้าใหม่เองของ แอร์เอเชีย เติบโตอย่างเข้มแข็ง คิดดูว่า ถ้าผมใช้เงิน 500 บาท ใช้เวลา 1ชม ก็กลับบ้านได้ แถมพอถึงบ้าน คนแถวบ้านถามว่า มายังไง นั่งเครื่องบินมาครับ(พร้อมยืด) เพราะอย่างที่บอก มันคือความฝันที่เอื้อมไม่ถึงของคนรายได้น้อย แต่ตอนนี้มันคือความจริง

การบินไทย ในระยะแรก ลดระดับลงไปสู้กับแอร์เอเชียเอง แต่ติดที่แบรนด์ เลยต้องตั้งสายการบินลูกอิจฉา เพื่อมาสู้ (อันนี้ผมคิดเอง) แต่ด้วยลักษณะลูกคุณหนู ระยะแรก จึงต่อกรกับแอร์เอเชียไม่ได้ แทบจอดป้ายตั้งแต่ปีแรกๆ เมื่อสุวรรณภูมิเปิด ทุกสายจึงถูกบังคับให้มาสุวรรณภูมิ ยกเว้นสายการบินลูกรักและโอเรียนท์ที่ยังอยู่ พร้อมกับทิ้งผู้โดยสารไว้ให้ ผลประกอบการทั้งสองสาย จึงดีขึ้นทันตาเห็น

แต่คนที่เริ่มแย่ กลับเป็นสายการบินแห่งชาติ เพราะตามแผนพิฆาต เลยต้องมีบางส่วนบินจากดอนเมืองด้วย คือ ต้องเอาให้ตาย แต่กลายเป็นตัวเอง ที่ต้องบินเครื่องเปล่าหมุนเวียนสองสนามบิน ขาดทุนย่อยยับ ผมติดตามการฟาดฟันอย่างดุเดือด ทั้งการใส่ร้าย การสร้างสถานการณ์ มีการปล่อยข่าวว่าเป็นสายการบินต่างชาติ ไม่ใช้นักบินไทยเลย

แต่ สิ่งที่ผมเห็นกลับต่างกัน แอร์เอเชีย ที่ผมมาเจอ มีแค่นักบินฟิลิปปินส์คนเดียว ที่มาทำงานด้วยช่วงแรก หมดสัญญาสามปีก็ไป กับครูมาเลที่มาช่วยตั้งบริษัทฯ ไม่กี่คนในช่วงแรก ที่เหลือเป็นนักบินที่ลาออกจากทหารตำรวจ เกิน 90% มีตั้งแต่ยศนายพล ลงมายันนายร้อย ตรงกันข้ามกับสายการบินอื่น ที่มีนักบินต่างชาติเต็มบริษัทฯ

ผมไม่เคยเห็นพนักงาน หรือผู้บริหารสายการบินนี้ โจมตีคนอื่น มีแต่ตั้งหน้าตั้งตาพัฒนาบริษัทฯตัวเอง นั่นเป็นสาเหตุ ที่ผมตัดสินใจย้ายค่ายอย่างไม่ลังเล เมื่อเพื่อนโทรไปชวน แม้จะใช้เวลาเกือบปี ในการลาออกล่วงหน้าก็ตาม

*แอร์เอเชีย ทำให้วงการการบินคึกคักอย่างรวดเร็ว ทั้งวงการนักบิน ทั้งผู้โดยสาร โรงเรียนการบิน รวมทั้งการเลือกเรียนคณะในระดับมหาวิทยาลัยด้วย นักบินที่ไม่เคยคิดจะลาออกจากกองทัพ ก็ตัดสินใจลาออก จนกองทัพแทบแย่ต้องเปลี่ยนกฎการใช้หนี้ การลาออกจากกองทัพหลายครั้ง

นักบิน ที่อยู่สายการบินเล็กๆ ต่างย้ายมาสู่รังใหม่แห่งนี้ แม้กระทั่ง จากสายการบินแห่งชาติก็ไม่เว้น ความพราวของนักบินรุ่นใหม่ๆ เปลี่ยนไป การแย่งชิงนักบินเกิดขึ้นอย่างโจ่งแจ้ง ตาต่อตา ฟันต่อฟัน คำที่ว่า นักบินแอร์ไลน์ มีแค่นักบินการบินไทย กลายเป็นเรื่องตลก

รวมทั้งการเดินทาง พฤติกรรมการเดินทางของผู้คน เวลาหนึ่งชั่วโมง ต้องจ่ายแพงทำไม เงิน 5000บาท ที่เคยเป็นค่าตั๋วไปเชียงใหม่เที่ยวเดียว มันสามารถเปลี่ยนเป็นตั๋วไปกลับ พร้อมโรงแรม มีกระเป๋า ก็จ่ายค่ากระเป๋า ไม่มีก็ไม่ต้อง ทำไมต้องจ่ายแบบเหมารวม

เครื่องก็ใหม่กว่า แอร์ก็สดใสกว่า เหตุนี้ โลว์คอส จึงเติบโตได้ ค่อนข้างมั่นคง คำว่า โลว์คอส คือ โลว์คลาส ไม่มีอีกแล้ว โลกมันเปลี่ยนเร็วมาก ทุกสิ่งทุกอย่างที่เคยมีในอดีต ถูกทำลายด้วยสิ่งใหม่เสมอ รวมทั้งคนสิ่งที่เคยแข็งแรงเพราะการผูกขาด เมื่อกฎกฏิกาเปลี่ยนไป แล้วเราไม่ปรับตัว มันก็ไปต่อไม่ได้

เหมือนนักบอล ที่ชอบพุ่งเอาจุดโทษ พอมี VAR มา มันจะเปลี่ยนเป็นใบเหลืองแทน หลายคนคงทัน ตู้โทรศัพท์ ที่จะโทรที รอคิวแทบตาย เวลามีธุระด่วน แทบอยากกระชากคนที่ยืนบิดคุยกับแฟนอยู่ข้างใน

ตอนนี้ มันหายไปไหน โทรศัพท์บ้าน ที่จะขอที ใช้เวลารอคิว 6 – 7เดือน ค่าโทรเชียงใหม่ 15 บาทต่อนาที ตอนนี้ก็แทบไม่มีให้เห็น ทีวีที่แต่ก่อนแถวอีสาน รับได้แค่ช่อง 7 กับ 11 ท้องถิ่น ละครช่อง 7 จึงฮิตทั่วบ้านทั่วเมือง ตอนนี้ ช่อง 7 เลขอะไร ผมยังไม่รู้เลย

ต่อไป ก็จะมีสิ่งใหม่เปลี่ยนแปลงเร็วขึ้นเรื่อยๆ ถ้าเรายังยึดติดกับสิ่งเดิมๆ ไม่ปรับตัว เราก็จะเดินตามหลัง ไม่ต้องโทษใคร หรืออะไร ที่ทำให้เราเป็นแบบนั้น

*หันมาดูตัวเองก่อน

*ก่อนที่จะชี้นิ้วไปที่คนอื่น