วัณโรค ติดต่อได้ง่ายจากอากาศรอบตัว ไอ ร้องเพลง พูดคุยกัน

หลังจากมีผลวินิจฉัยของทีมแพทย์ ที่กล่าวถึงอาการของน้ำตาลเดอะสตาร์นั้นพบว่าเป็นวัณโรคหลังโพรงจมูก นั้น หลายคนอาจจะสงสัยว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร? ขออนุญาตยกตัวอย่างเป็นกรณีศึกษามา ณ ที่นี้ด้วยนะคะ

แพทย์เผยว่าคนไทยในจำนวน 69 ล้านคน มีผู้ป่วยเป็นวัณโรคประมาณ 80,000 คน ต่อไป (คิดเป็นร้อยละ 0.1) ซึ่ง 83% ของผู้ที่ตรวจพบวัณโรค พบว่าเกิดขึ้นที่ปอด เนื่องจากมีออกซิเจนมาก และอีก 17% พบว่าเกิดขึ้นที่บริเวณอื่นนอกปอด เช่น เยื้อหุ้มปอด ต่อมน้ำเหลือง กระดูกสันหลัง ข้อต่อ ช่องท้อง ระบบทางเดินปัสสาวะ ระบบสืบพันธุ์ ระบบประสาท เป็นต้น ซึ่งเกิดจากการแพร่กระจายของเชื้อ ซึ่งกรณีวัณโรคหลังโพรงจมูกพบน้อยกว่าร้อยละ 1

วัณโรค เป็นโรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium สำหรับปัญหาในประเทศไทย คือ เชื้อชนิด Mycobacterium tuberculosis 

การแพร่กระจายของเชื้อผ่านทางอากาศ 
เชื้อวัณโรคจะแพร่กระจายจากปอด หลอดลม หรือกล่องเสียงของผู้ป่วยวัณโรค เมื่อผู้ป่วยไอจาม พูดดังๆ ตะโกน หัวเราะ หรือร้องเพลง เชื้อเหล่านี้จะอยู่ในละอองฝอยของเสมหะที่ออกมาสู่อากาศ ถ้าตกลงพื้นจะแห้งไป แต่ถ้าลอยอยู่ในอากาศจะลอยได้หลายชั่วโมง และถูกทำลายโดยแสงแดด

หากมีเชื้อเข้าสู่ร่างกาย

เชื้อจะถูกทำลายด้วยระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย หากมีเชื้อที่ถูกทำลายไม่หมดจะแบ่งตัวทำให้เกิดการติดเชื้อ ซึ่งถ้าระบบภูมิคุ้มกันร่างกายดี จะสามารถยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อวัณโรคได้

อาการสงสัยวัณโรคปอด

- ไอเรื้อรังนาน 2 สัปดาห์ขึ้นไป หรือ

-น้ำหนักลด เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย มีไข้ (มักจะเป็นตอนบ่าย เย็น หรือตอนกลางคืน) 

- ไอมีเลือดปน เจ็บหน้าอก หายใจขัด

การตรวจ ตรวจสุขภาพประจำปี หรือตรวจการทำงานของปอด 

สามารถรักษาหายได้ เมื่อตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ รักษา 6-8 เดือน และป้องกันด้วยการสวมหน้ากากอนามัย

แต่สำหรับกรณีวัณโรคนอกปอด ไม่สามารถระบุตำแหน่งเจาะจงได้ แต่มีอาการแสดง คือ

- อาจไม่มีอาการไอ

- อาการส่วนใหญ่ได้แก่ ไข้ น้ำหนักลด เหงื่อออก เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย

- เมื่อตรวจร่างกายตับอาจจะโต ต่อมน้ำเหลืองอาจจะโต

วัณโรคทางเดินปัสสาวะ

อาการปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะ ปัสสาวะมีเลือด อาจจะมีอาการเจ็บเอวร่วมด้วย ผู้หญิงประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ

วิธีตรวจ ตรวจปัสสาวะ พบเม็ดเลือดขาวแต่ไม่มีเชื้อแบคทีเรียหรือตรวจภาพรังสีทรวงอกก็อาจจะพบความผิดปกติ

วัณโรคกล้ามเนื้อและกระดูก

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่เป็นวัณโรคกระดูกหรือข้อมักจะไปพบแพทย์ด้วยเรื่องปวดและเคลื่อนไหวลำบาก

วัณโรคเยื่อหุ้มสมอง

ผู้ป่วยจะมีไข้ ปวดศรีษะเวลาเบ่งอุจาระหรือไรจะปวดมากขึ้น ซึม คอแข็ง

วัณโรคในช่องท้อง

ผู้ป่วยมักจะพบแพทย์ด้วยเรื่องปวดท้องหรือคลำได้ก้อนบริเวณท้องน้อย ท้องบวมขึ้น ไข้ เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ท้องมารมีน้ำในช่องท้อง