ยิ้มระรื่น!! ศิลปินแห่งชาติ ภูมิใจถูกเรียกว่า “สลิ่ม” ลั่น! ไม่ใช่คำด่า นี่มันคือคำชม

วินทร์ เลียววาริณ (หรือ สมชัย เลี้ยววาริณ) ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2556 และเป็นนักเขียน รางวัลซีไรต์ 2 ครั้ง คือ เมื่อปี พ.ศ. 2540 (ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน) และเมื่อปี พ.ศ. 2542 (สิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคน) โพสต์เฟซบุ๊กแฟนเพจของตน อธิบายนิยามของคำว่า “สลิ่ม” โดยระบุว่านี่ไม่ใช่คำด่า แต่เป็นคำชม มีใจความดังนี้

บางครั้งผมก็อดงงกับการใช้ภาษาของคนรุ่นใหม่มิได้ เพราะอ่านในบริบทแล้ว ดูเหมือนเป็นบริภาษและเสียดสี แต่คำที่ใช้กลับเป็นคำชม

ตัวอย่างที่เห็นบ่อยที่สุดคือคำว่า สลิ่ม

สลิ่มไม่ใช่คำด่า ตรงกันข้ามเป็นคำที่มีความหมายดีมาก มาจากภาษาอังกฤษ slim

slim เป็นคำคุณศัพท์ แปลว่า ผอม หุ่นเพรียว หุ่นดี สัดส่วนดี ภาษาอังกฤษว่า gracefully thin คือผอมแบบเท่หรือดูดี คำนี้ยังใช้เป็นกริยาได้ แปลว่าทำให้ผอม ลดน้ำหนัก

ดังนั้นหากเราบอกว่าใครเป็นสลิ่ม ก็หมายถึงเขาหรือเธอมีหุ่นดี สวยงาม น่าประทับใจ ย่อมเป็นคำชมแน่แท้มิต้องสงสัย ทว่าหากตั้งใจใช้คำว่า ‘สลิ่ม’ ให้หมายถึงขนมชนิดหนึ่งที่มีหลากสี ก็ต้องสะกด ซ่าหริ่ม หรือ ซาหริ่ม

แต่ถึงใช้ ซ่าหริ่ม ก็ยังเป็นคำที่มีความหมายดีอีกนั่นเอง เพราะซ่าหริ่มเป็นคำอาหรับ Salim หรือ Saleem แปลว่าปลอดภัย ไร้อันตราย ดังนั้นหากเราบอกว่าใครเป็น ‘ซ่าหริ่ม’ ก็หมายถึงต้องการอวยพรให้เขาหรือเธอปลอดภัย

คงต้องเลือกคำใหม่แล้วละ

เราเป็นคนไทย ไม่ว่าจะรักหรือเกลียดเมืองไทย ก็ควรเขียนภาษาไทยให้ถูก ถ้าชมก็ได้ความหมายถูก ถ้าด่าก็ด่าถูกคำ

ไม่ใช่ด่าแล้ว คนโดนด่ายิ้มระรื่นชื่นใจทั้งวัน

ต่อไปนี้ใครด่าผิด จะให้คาบไม้บรรทัดเลย

(ป.ล. วันนี้หอมปากหอมคอแค่นี้พอ ทีหลังก็อย่ามาเปิดกล่อง Pandora’s Box ของผม เปิดทีมาเป็นชุดเลย)