จีนเล็งจะขอขุดคอคอดกระที่จังหวัดระนอง กับรัฐบาลประยุทธ์

Xi Jinping เล็งจะขอขุดคอคอดกระที่จังหวัดระนองกับรัฐบาลประยุทธ์อีกแล้ว หลังการประชุม Belt and Road Forum 2019 แต่ทางรัฐบาลไทยยังอยู่ในช่วงของการเจรจาและศึกษาวิจัยถึงผลกระทบที่เกี่ยวข้องอยู่ ซึ่ง phase นี้อาจกินระยะเวลาอีกหลายปี

สาเหตุที่รัฐบาลจีนต้องการคอคอดกระของไทยนั่นก็เหตุผลเดิม คือ จีนเนี่ยเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกทางทะเลทางอื่นนอกจากชายฝั่งทางด้านตะวันออกแถบทะเลจีนตะวันออกและทะเลจีนใต้ ซึ่งมันก็ทำให้เส้นทางเดินเรือของจีนนั้นมีข้อจำกัดที่ใหญ่ขึ้น คือ การเดินทางได้เส้นทางเดียว คือ เส้นทางผ่านช่องแคบมะละกา

แต่บังเอิญว่าช่องแคบมะละกาเนี่ยมันเป็นเขตอิทธิพลของสหรัฐอเมริกา มีเรือรบของสหรัฐอเมริกาแล่นไปแล่นมาอยู่เสมอ ไหนจะต้องผ่านสิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ซึ่งเป็นพันธมิตรตัวฉกาจของสหรัฐอเมริกา ที่แม้ว่าในปัจจุบันสายสัมพันธ์ระหว่างฟิลิปปินส์กับอเมริกาจะไม่ค่อยดูดีนัก แต่ในอนาคตก็ไม่แน่นอนว่าฟิลิปปินส์จะกลับไปหาสหรัฐอีกครั้งเมื่อใด

คอคอดกระของไทยจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จีนจะสามารถนำมาใช้เป็น alternative route ของเส้นทางเดินเรือจากเดิมที่ต้องผ่านช่องแคบคอคอดกระของไทยที่ระนองทีเดียว แล้วข้ามไปทะเลฝั่งอันดามันแทนเลยทำให้สามารถลดต้นทุนได้ทั้งทางด้านเวลา และทรัพยากรไปในตัว

คอคอดกระจึงกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่จะสามารถช่วยให้จีนสามารถเข้าถึงคาบสมุทรอินเดียได้ไวขึ้นน และสามารถลดการพึ่งพาช่องแคบมะละการวมถึงอุดช่องโหว่ทางด้านยุทธศาสตร์ให้แก่รัฐบาลจีนที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลในพื้นที่แถบทางตะวันตกอย่างซินเจียง และยูนนาน

ทีนี้มาพูดถึงผลลัพธ์หากเราขุดคอคอดกระ เราจะได้อะไรบ้าง?

- ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในส่วนนี้ยังไม่เป็นที่แน่ชัดนักจากการศึกษาตัวเลข แต่ที่แน่นอนคือเม็ดเงินที่จะได้จากการเป็นเส้นทางการค้าและทางลำเลียงสินค้าจากทะเลจีนใต้ ช่องแคบไต้หวัน ท่าเรือน้ำลึกจากกัมพูชา ฯลฯ ที่จะทะยอยหันมาใช้เส้นทางไทยมากขึ้น แต่สิ่งที่ต้องแลกคือ เม็ดเงินที่อาจจะได้จากการท่องเที่ยวชายหาดและอาหารทะเลในแถบนั้นอาจได้รับผลกระทบ ซึ่งจะอภิปรายในส่วนถัดไป และที่สำคัญงบประมาณในการก่อสร้าง หากเราจำเป็นต้องสร้างคอคอดกระขึ้นมาจริงๆ เราอาจจะจำเป็นต้องทำการกู้ยืมเงินจากธนาคาร Exim Bank ของจีน และธนาคาร AIIB จำนวนมหาศาลและอาจพ่วงมาด้วยสัญญาที่ต้องใช้บริษัทผู้รับเหมาจากจีนเข้ามาทำการก่อสร้างอีกด้วย

- ผลประโยชน์ทางด้านสิ่งแวดล้อม ข้อนี้เป็นข้อหนึ่งที่ได้รับการถกเถียงและความกังวลมากที่สุดว่ามันอาจจะทำลายสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศทางทะเลเสียหาย ซึ่งโครงการลงทุนของจีนเป็นที่โจษขานกันเป็นทุนเดิมอยู่แล้วในเรื่องการไม่รักษาสิ่งแวดล้อมและความไม่ยั่งยืนในการบริหารทรัพยากร

- ผลประโยชน์ทางด้านการเมือง แน่นอนจีนได้ประโยชน์มากกว่า บนความสัมพันธ์ทางอำนาจและการต่อรองที่ตั้งอยู่บนการเจรจาจุดยุทธศาสตร์ (ซึ่งส่งผลในภาพใหญ่กับทั้งสหรัฐอเมริกาและจีน) เพราะไทยจะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเขตอิทธิพลของรัฐบาลจีน ซึ่งในท้ายที่สุดไทยจะต้องสูญเสียผลประโยชน์ในระยะยาว คือ ต้องถูกบังคับให้เลือกข้างและหันไปพึ่งพาจีนตลอดเวลา แทนที่จะหยั่งขาไว้สองข้างรับประโยชน์จากทุกฝ่ายจากทุกมหาอำนาจแบบเมื่อก่อน