เราเข้าใจเกษตรกร...มากแค่ไหน?

เราเข้าใจกับโครงการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังนา มากแค่ไหน? 

 จะปลูกข้าวลดลงจริงหรือ?

จากวิกฤติราคาข้าวตกต่ำที่สุดในรอบ 9 ปี  ทำให้ชาวนาไทยมีรายได้จากการปลูกข้าวที่ลดลง  ไม่คุ้มกับการลงทุนในการปลูกข้าว  ต้องยอมรับว่าปัญหาราคาข้าวตกต่ำส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับกลไกของตลาด และคู่แข่งขันต่างประเทศที่สามารถผลิตข้าวส่งออกช่วงชิงโควต้าส่งออกข้าวของไทย ซึ่งเป็นปัญหาระดับชาติที่ยากจะแก้ไข แต่มีอีกหนึ่งปัญหาราคาข้าวตกต่ำของชาวนาที่สะสมมานานกลายเป็นปัญหาเรื้อรังและอยู่ใกล้ตัวชาวนาไทยมากที่สุด  และเกิดวิฤกติแล้งหนัก ทำให้ปริมาณน้ำไม่เพียงพอ ชาวนาต้องแย่งน้ำกัน เพื่อสำหรับการเพาะปลูกข้าว

เพื่อแก้วิกฤติการบริหารจัดการน้ำ และวิกฤติรายได้ของชาวนาไทย  จากสถิติพบว่า สาเหตุทรัพยากรน้ำที่ไม่เพียงพอสำหรับปลูกข้าวนาปรัง    เพราะต้องใช้น้ำมากถึงไร่ละ 1200 – 3500 ลูกบาศก์เมตร  แต่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มีการใช้น้ำเพียงไร่ละ 500 -700 ลูกบาศก์เมตร เท่านั้น

อีกหนึ่งเหตุผลข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ยังเป็นพืชที่มีความต้องการรับซื้อแน่นอน  เช่น ตลาดอาหารสัตว์มีความต้องการมากถึง 7.8 ล้านตัน  และรัฐมีราคากำหนดรับซื้อที่แน่นอน จากมาตรฐานกรมการค้า  และลดปัญหาวัตถุดิบไม่เพียงพอต่อผลิต

สำหรับโครงการส่งเสริมปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทดแทนการปลูกข้าวนาปรัง ถือว่าจะเป็นประโยชน์ช่วยเพิ่มรายได้ให้ชาวนาให้ช่วงฤดูแล้ง  และปลูกพืชที่ต้องการของตลาด  ลดปริมาณผลผลิตข้าวที่ล้นตลาด  เพราะปัจจุบันประเทศไทยมีผลผลิตของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์  ออกมา 3 ฤดูกาล ให้ผลผลิตแบบกระจุกตัว

ฤดูแรกเก็บเกี่ยวในช่วง สค.-พย. มีผลผลิตออมาสูงถึง 70% ของปริมาณผลผลิตทั้งปี  
ฤดูที่สอง เก็บเกี่ยว ธ.ค.-ก.พ. ผลผลิตออกมา 25%
ฤดูที่สาม ข้าวโพดหลังนา เก็บเกี่ยว ม.ค.-พ.ค. มีผลผลิต 5%  

จะเห็นได้ว่า ในฤดูสามช่วงข้าวโพดหลังนา  สามารถผลิตได้แค่ 5 % เท่านั้น  เกิดปัญหาของภาคอุตสาหกรรมมีปริมาณวัตถุดิบไม่เพียงพอ  ทำให้ต้องมีการนำเข้ามาจากต่างประเทศ  จึงทำให้ภาครัฐมองเห็นโอกาสที่จะส่งเสริมให้ชาวนาไทย  ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทดแทนการทำข้าวนาปรัง เพื่อมีรายได้จากผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เก็บเกี่ยว ม.ค. - พ.ค. ให้เพียงพอกับภาวะของตลาดได้  

ปัจจุบันข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ที่มีความต้องการใช้ในประเทศกว่า 7.2 ล้านตัน ทำให้ประเทศไทยต้องนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์อื่น ๆ เข้ามาเสริมชดเชยส่วนที่ขาด    ดังนั้น จึงเห็นควรให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชนเข้ามาร่วมกันจัดทำโครงการส่งเสริมการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในพื้นที่เขตชลประทาน หรือพื้นที่ที่มีแหล่งน้ำทั่วไปที่มีน้ำเพียงพอตลอดฤดูเพาะปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อลดผลผลิตข้าว

โดยมอบหมายให้กรมพัฒนาที่ดินวิเคราะห์ความเหมาะสมของพื้นที่นาในฤดูแล้งเขตชลประทาน พบว่า พื้นที่ความเหมาะสมดินในการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มาก (S1) และเหมาะสมปานกลาง (S2) รวมกันมีกว่า 8 ล้านไร่ และได้ให้กรมส่งเสริมการเกษตรทดลองนำร่องส่งเสริมการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทดแทนข้าวรอบที่ 2 หรือข้าวนาปรังในปีที่ผ่านมา 9 จังหวัด พบว่า เกษตรกรสามารถผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ได้ผลผลิตเฉลี่ย 900 – 1,000 กิโลกรัมต่อไร่ มีกำไรจากการผลิตไร่ละ 2,000 – 4,000 บาท

สรุปสิ่งที่ชาวนาจะได้จากโครงการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทดแทนนาปรัง คือ

 1. ช่วยลดผลผลิตข้าวนาปรัง แก้ปัญหาผลผลิตที่มากเกินความต้องการของตลาดได้ ไม่น้อยกว่า 1.25 ล้านตัน

2. เพิ่มอุปทานข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่มีคุณภาพได้ราว 1.44 ล้านตัน เกิดความมั่นคงในห่วงโซ่อุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์

3. เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการเพาะปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์แทนนาปรัง ไม่ต่ำกว่าไร่ละ 2,000 บาท

4. เกษตรกรได้เรียนรู้และมีประสบการณ์ นำไปสู่การจัดระบบการปลูกข้าวตามด้วยข้าวโพดเลี้ยงสัตว์อย่างยั่งยืน”

ข้อสำคัญที่สุด คือ ชาวนามีอิสระ เลือกซื้อเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย จากบริษัทใดก็ได้ที่มีคุณภาพดี ส่วนทางด้านภาคเอกชนสนับสนุนวิชาการ อุปกรณ์วิเคราะห์ดิน และเทคนิคตรวจดิน เพื่อให้ผลผลิตกับรายได้ที่สูงสุด

สุดท้าย  มีการประกันราคาผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่แน่นอน  และสอดคล้องช่วงเวลาที่ต้องการผลผลิตของตลาด  ส่งผลต่อรายได้ของชาวนาไทยให้มั่นคง  และยั่งยืนแก่ครอบครัวต่อไป