ศิริราชเริ่มใช้หุ่นยนต์จ่ายยาปลายปี 2560 เพื่อความรวดเร็วแม่นยำหากประสบผลสำเร็จโรงพยาบาลอื่นนำไปใช้ได้

โรงพยาบาลศิริราชเข้าสู่ 4.0 เตรียมนำหุ่นยนต์จ่ายยาเริ่มใช้ในแผนกอายุรกรรมปลายปี 2560 เพื่อให้เกิดความรวดเร็ว แม่นยำใช้เวลา 15 นาทีรอจ่ายยาแทนที่จะเป็น 35-45 นาที เข้ามาช่วยเสริมงานเภสัชกรของโรงพยาบาล หากประสบผลสำเร็จดีโรงยาบาลอื่นนำไปใช้ได้

เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2560  นพ.ประสิทธิ์ วัฒนาภา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล , นพ.เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ  รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลศิริราช, ดร.ศิรศักดิ์ เทพาคำ รองผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (องค์การมหาชน) TCELES และ รศ.ดร.สยาม เจริญเสียง ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ฟีโบ้) ลงนามความร่วมมือ 4 องค์กรสู่ศิริราช 4.0 ด้วยการนำหุ่นยนต์มาจัดยาให้กับผู้ป่วยในแผนกอายุรกรรมศาตร์ ตึกผู้ป่วยนอก ในปลายปี 2560นี้

กระบวนการผลิตหุ่นยนต์จ่ายยานี้ ฟีโบ้ (FIBO) จะรับหน้าที่จากรพ.ศิริราชไปดำเนินการผลิตหุ่นยนต์ช่วยลดขั้นตอนการจ่ายยาให้มีความรวดเร็ว ประหยัด และแม่นยำ ดดยจะนำมาจ่ายยาบางชนิด เน้นยาสำคัญและยาอันตราย เป็นลักษณะยาชนิดเม็ดและแบบบรรจุแผง แต่ขั้นตอนสุดท้ายก่อนถึงมือผู้ป่วย ยาดังกล่าวจะถูกตรวจสอบอีกครั้งโดยเภสัชกร

นพ.ประสิทธิ์เปิดเผยว่า รพ.ศิริราชให้บริการผู้ป่วยนอก 8,000-10,000 ครั้งต่อวัน คนไข้แต่ละคนจะรับยามากกว่า 1 ตัวและซับซ้อนมากขึ้น และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นจะทำให้มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นด้วย ทั้งนี้รพ.ศิริราชตระหนักในเรื่องความปลอดภัยของผู้ป่วยเสมอ

จึงได้ร่วมมือกับองค์กรรัฐและเอกชนศึกษาและพัฒนาในการนำหุ่นยนต์จ่ายยาอัตโนมัติแบบครบวงจรมาใช้ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการตอบโจทย์เกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้ป่วยมากขึ้น

นพ.ประสิทธิ์ กล่าวว่าหุ่นยนต์ที่นำมาใช้ในการจัดยาได้แก่บีไฮฟ์ 1 และ 4 (  B-hive 1 & 4) เป็นการนำยามาจัดเลียงตามบาร์โค้ต และส่งต่อมายังสายพาน ช่วยให้ระยะเวลารอยาไม่นานประมาณ 15 นาที จากเดิมผู้ป่วยอาจรอรับยานานกว่า 35 นาที  ทั้งนี้หากสามารถแก้ไขปัญหาภายในโรงพยาบาลศิริราชได้ ก็เชื่อว่าทุกโรงพยาบาลสามารถทำได้ เพราะศิริราชถือเป็นโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศ และมีเภสัชกรมากที่สุดถึง 223 คน

“การนำหุ่นยนต์มาใช้ ไม่ได้เป็นลดอัตรากำลังคน แต่เป็นการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานให้มีความรวดเร็วแม่นยำมากขึ้น และเพิ่มเวลาให้เภสัชกรได้มีการพูดคุยอธิบายยาให้กับผู้ป่วยมากขึ้น”นพ.ประสิทธิ์กล่าว

ทางด้าน ผศ.นพ.วิศิษฎ์ วามวาณิชย์ ผู้อำนวยการรพ.ศิริราชกล่าวว่า รพ.ศิริราชมีข้อจำกัดที่คนไข้มากและมีความซับซ้อน จึงมีโอกาสอัตราเกิดความคลาดเคลื่อนได้  ความผิดพลาดของยาอาจไม่ถึงผู้ป่วย เพราะเภสัชกรจะดักจับได้ก่อน โดยแต่ละปีเภสัชกรสามารถดักจับการจ่ายยาที่ผิดพลาดได้ 3 ต่อ 1,000 ใบสั่งยา แต่เป้าหมายต่อไปคือ 0

นพ.วิศิษฎ์ กล่าวว่าการใช้หุ่นยนต์นี้จะเข้ามาตอบสนองข้อจำกัดที่มีอยู่ ทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนน้อย แม้รพ.ศิริราชจะต้องเพิ่มค่าใช้จ่ายมากขึ้น แต่คุ้มค่าเพราะช่วยลดความผิดพลาดและการสูญเสียของผู้ป่วยได้

ทั้งนี้รพ.ศิริราชจะเริ่มนำระบบหุ่นยนต์จ่ายยาอัตโนมัติครบวงจร 8 ตัวมาใช้ในปลายปี 2560 เริ่มต้นที่ห้องจ่ายยาผู้ป่วยอายุรศาสตร์ เนื่องจากเป็นส่วนที่มีการจ่ายยามากที่สุด 2 ล้านรายการต่อปี และมีความล่าช้าแม้จะมีความพยายามในการปรับปรุงระบบต่างๆให้ดีขึ้นแล้วก็ตาม

ทางด้านรศ.นพ.เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ  รองผู้อำนวยการรพ.ศิริราช กล่าวว่า เมื่อนำระบบหุ่นยนต์มาใช้ หุ่นยนต์จะจ่ายยาครอบคลุมยา 85 % ที่เป็นยากล่องหรือยาแผงซึ่งคนไข้ใช้บ่อย ผิดพลาดไม่ได้และมีราคาแพง อีก 15% จะจ่ายยาโดยมือคน โดยการใช้หุ่นยนต์จ่ายยาอัตโนมัติครบวงจร ทำให้ 95 % ของใบสั่งยามีระยะเวลาการจัดยาไม่เกิน 15 นาที มีความแม่นยำ 100%